Ayasofya Müzesi Gezi Rehberi

Ayasofya Müzesi Turu ve Müze Gezi Rehberi

Ayasofya‘nın tarihi, mimarisi, mozaikleri ayrı birer yazı konusu olabilecek kadar derin ve ilgi çekici konular. Ayasofya ile ilgili şu ana kadar yazdıklarımı yeterli görüyordum. Ta ki elimde fotoğraf makinesi ile Ayasofya‘ya tekrar yolum düşene ve o eşsiz mozaiklerin fotoğraflarını bıkmadan usanmadan onlarca kez çekene kadar.

Ortaya o kadar özendiğim fotoğraflar çıktı ki, müze planını ve eşsiz mozaikleri ayrı bir yazı olarak kaleme almaya karar verdim. Gördüğüm kadarıyla Google Türkiye sonuçlarında bu konuda yeterince kayıt da yok. Tüm başlıkları “X Şehir Gezi Rehberi” diye dolduran Blogger arkadaşlar bu meseleye el atmamışlar. O zaman bu boşluğu doldurmaya çalışalım.

Ayasofya’yı deneyimli bir tur rehberi ile gezmenin keyfi paha biçilemezdir. Tüm mimari detayları, efsaneleri bu sayede öğrenebilirsiniz. Ancak kendiniz de gezseniz bu rehber yazı size oldukça faydalı olacaktır. Öyleyse adım adım beraber Ayasofya’yı gezmeye başlayalım.

Ayasofya Müzesi Gezi Rehberi Blog Yazısı

Biletinizi alıp, zorunlu istikametten içeri doğru yürürken, solunuzda bir kafe ve etrafında birçok tarihi eser göreceksiniz. Sütunlar, frizler, sütun başlıkları gibi bir çok kıymetli tarihi eser size yürüyüşünüzde eşlik edecek. Bunların hepsi İkinci Dönem Teodosius Ayasofyası‘ndan kalan eserlerdir.

Bu görkemli kilise, kanlı Nika Ayaklanması sırasında öfkeli halk tarafından yakılıp, yıkılmış ve yerle bir olmuştur. İmparator Jüstinyen’e karşı kalkışılan bu isyan, general Belisarios‘un müdahalesi ile çok kanlı bir şekilde sonlandırıldı. Bugünkü At Meydanı (Hipodrom) civarında 30.000 kişi kılıçtan geçirildi ve isyan sona erdi. Nihayetinde, Jüstinyen yeni bir kilise yaptırmaya karar verdi ve ortaya bugünkü Ayasofya çıktı.

Ayasofya Müzesi’nin Bahçesindeki Tarihi Eserler
Ayasofya Müzesi Turu
İkinci dönem Ayasofya

Ayasofya Dış Narteks

Ayasofya‘yı gezmek isteyen ziyaretçiler, Dış Narteks’ten içeri gidiklerinde onları ilk olarak karşılayan şey, çok bilgilendirici bazı görsellerle süslü panolardır. Ayrıca İngilizce de olsa, LCD ekranlardan Ayasofya’nın mimari özellikleri ile ilgili bir belgesel dönüyor. Dışarıdan içeriye girer girmez Ayasofya‘nın ana mekanı ve kubbesi insanları kendine mıknatıs gibi çekiyor olsa da, bu güzel koridordaki eserleri es geçmeyin derim.

Dış Narteks’ten, İç Narteks‘e açılan kapı, aynı zamanda İmparator Kapısı manzarasını verir. İşte mıknatıs gibi çeker derken, demek istediğim buydu. İnsanların büyük bir kısmı, bakışlarını Ayasofya‘nın o muhteşem kubbesine kilitleyip, dümdüz ana mekana doğru ilerliyorlar. Halbuki sindire sindire gezmek çok daha iyidir. 1500 yıllık tarihi bu kadar çabuk tüketmemek lazım.

Ayasofya Müzesi’nin Girişi Dış Narteks
Ayasofya gezisi
Dış Narteks

Ayasofya İç Narteks

İç Narteks’te 9 adet kapı bulunur. Bunların merkezindeki dev kapı ise İmparatorluk Kapısı‘dır. Üzerinde bir Bizans İmparatoru olan IV.Leon‘un, Hz. İsa önünde diz çökerken bir tasviri bulunur. Müzenin en güzel ve belirgin mozaiklerinden biridir.

Ayasofya Müzesi Gezi Rehberi

Ayasofya gezi yazısı
İç Narteks Ve İmparator Kapısı

İmparator Leon Mozaik

Bu mozaikle ilgili rivayetlere göre, impatator Leon çok şanssız bir adamdır. Üç kez evlenir ve her seferinde eşleri çeşitli hastalıklardan dolayı ölür. Dördüncü kez evlenmek istediğinde, Bizans Kilisesi’nden büyük bir muhalefet ile karşılaşır. Kilisenin lütfunu kazanmak için büyük bir bağış yapar. Bu bağışın simgesi olarak da, imparator kapısı üzerine mozaik yerleştirilir. Leon yeniden evlenir.

Ayasofya İmparator Leon Mozaik Panosu
Ayasofya Mozaikleri
İmparator Kapısı üzerindeki VI.Leon

Ayasofya Ana Mekan

Ayasofya‘nın en çok tarihi eser barındıran en güzel alanıdır. Her daim kalabalıktır, bazen yürüyecek yer bulamaz, fotoğraf çekerken birileri ile çarpışırsınız. Ayasofya‘nın yerden 56 metre yükseklikteki kubbesi insanı hayranlıktan adeta sarhoş eder.

Ayasofya’nın Naos Adı Verilen Ana Mekânı
ayasofya-ana-mekan-manzarasi
Ayasofya Ana Mekan

Serafim Melekleri

Ayasofya’nın koruyucusu olduğuna inanılan altı kanatlı Serafim Meleği. Kubbenin altında her köşede bir tane olmak üzere toplam dört tane vardır. Yalnız birisinin yüzü net olarak seçilebilir.

Ayasofya’nın Seraphim Meleği
Ayasofya freskleri
Serafim Melekleri

Ayasofya’nın Kubbesi

Ayasofya’ya dünyanın en özel yapılarından biri olma şansı veren mimari deha, adeta kubbede vücut bulmuştur. İnşa edildiği 537 yılından itibaren 1000 yıl boyunca dünyanın en büyük mabedi olarak kalmıştır.

Ayasofya’nın Muhteşem Kubbesi
ayasofya-kubbesi
Ayasofya’nın Kubbesi

Apsisteki Meryem Ve İsa

Bu mozaik Ayasofya‘daki en eski mozaiktir. Bizans’ta 8.Yüzyıl‘da başlayan ve yaklaşık bir asır süren ikona kırıcı dönem ardından yapılan ilk mozaiktir. İkona kırıcı dönemdeki Bizans İmparatorları mozaiklerin Tanrı’ya şirk koştuğunu düşündükleri için tüm mozaikleri parçalatmışlardır.

Bu yüzden Ayasofya’da inşa edildiği dönem olan 6. Yüzyıl ile 9. Yüzyıl arası mozaik bulunmaz. Hatta tüm İstanbul’da bulunmaz. Kariye Müzesi de dahil. Kariye mozaikleri, Ayasofya ile karşılaştırınca çok yenidir.

Ayasofya Meryem Ve İsa Mozaik Panosu
meryem-ve-isa-mozaik-ayasofya
Hz. Meryem ve Hz. İsa

Ayasofya Nefleri

Ayasofya‘nın merkeze göre çok daha az ışık alan, loş ve gizemli yan koridorları var. Ayasofya tarihi boyunca efsanelerin odağı olmuştur. Tarihin duyularla hissedilecek kadar yoğunlaştığı, insanlık için muhteşem bir mirastır.

Ayasofya Müzesi Nasıl Gezilir?

ayasofyanin-gizem-ve-efsaneleri
Ayasofya’nın Gizemli Koridorları

Ayasofya Üst Kat Galerileri

Mozaikler binaya serpiştirilmiş gibi, farklı yerlerde varlık gösterseler de, en çok öbeklendikleri yer üst kattaki galeridir. Deisis, Zoe ve Komnenos mozaikleri burada görülebilir.

Ayasofya Müzesi Üst Kat Güney Galerisi
Ayasofya Bizans Sanat Eserleri
Üst Kat Galerileri

Ayasofya’daki En Güzel Mozaik: Deesis

Ayasofya’daki en meşhur mozaiktir. Ünü sınırlarımızın çok ötesindedir. Bizans sanatının zirvesi olarak kabul edilir.

Kıyamet Gününü Betimleyen Deesis Mozaik Panosu
Ayasofya Müzesi Gezi Rehberi
Deesis Mozaik Panosu

İmparatoriçe Zoe ve Konstantin Monomakhos

İmparatoriçe Zoe babasının ölümünün ardından tek varistir. Evlendiği kişi imparator olacaktır. Devlet erkanının uygun gördüğü bir adamla (Bkz: Romanos III) evlenir. Fakat sonra başka birine aşık olur. Birinci kocası esrarengiz bir şekilde banyoda ölü bulunur! Böylece Zoe, aşık olduğu adamla (Bkz: Michael IV) evlenir.

Ne var ki, ikinci kocası ölümcül bir hastalık nedeniyle hayatını kaybeder. Bu kez yakışıklı bir bürokrat olan Konstantin Monomakhos ile evlenir. Mozaik aslında Zoe’nin ilk evliliği anısına yapılmıştır. Fakat imparator değişince, mozaikteki adamın yüzü kazınır ve Konstantin’in yüzü ile değiştirilir.

Ayasofya'da görülecek eserler
İmparator Konstantin ve İmparatoriçe Zoe

 Ioannes Komnenos ve Eşi Eirene Bağış Mozaiği

Komnenos ailesi Ayasofya‘ya yaptıkları bağışı bu mozaikle ölümsüzleştirmek istemişler. Sağda ise oğulları, tahtın varisi Aleksios vardır. Hastalanıp öldüğü için tahta geçememiştir.

Ayasofya Gezi Rehberi Blog Yazısı
Komnenos Ailesi

İmparator Jüstinyen ve Konstantin’in Sunu Mozaik Panosu

Bu mozaik, üst kat galerileri gezilip aşağıya tekrar inildiğinde, çıkış kapısının üstündedir. Sağda, Konstantinopolis’in kurucusu Roma İmparatoru Konstantin elinde başyapıtı olan Konstantinopolis’i simgeleyen kaleyi tutuyor.

Solda ise Ayasofya’yı inşa ettiren İmparator Justinianus var. Mozaik imparatorların Hz. İsa ve Hz. Meryem’e bağlılık ve inançlarını sembolize ediyor.

Mozaik, biri 4. Yüzyıl (Konstantin); diğeri ise 6. Yüzyıl‘da (Jüstinyen) yaşamış olan imparatorların ölümünden çok sonra yapılmıştır. 10. Yüzyıl‘a tarihlenen, 1000 yaşındaki bir mozaik için mükemmel durumdadır.

Ayasofya Gezi Rehberi Blog Yazısı

Ayasofya turu rehberi
İmparator Justinianus ve İmparator Konstantin

Kişiye Özel Rehberli Ayasofya Turu

Oldukça köklü bir tarihe sahip olan Kariye Müzesi ve Ayasofya Müzesi gibi mekanların, kişiye özel tur rehberi ile gezilmesi tavsiye edilir. Bin yılı aşan bir tarihe tanıklık eden ve her yüzyıldan bazı izler taşıyan bu tarihi eserleri ailenizle beraber bir rehber eşliğinde gezebilirsiniz.

Bu gezi, ailenizden veya arkadaşlarınızdan herhangi birine hediye niteliğinde de olabilir. Yakınlarımızı mutlu etmek istediğimiz özel günlerde, onlara klişe eşyalar armağan etmek yerine, tarih ve keyifli sohbetler ile dolu bir gün armağan etmek yeğdir.

İstanbul’un tarihi eserlerinden arzu ettiğiniz bir veya birkaç tanesini, profesyonel tur rehberi refakatinde gezmek isteseniz, İstanbul Kokartlı Turist Rehberi isimli sayfayı ziyaret edebilir ve bu konuda ayrıntılı bilgi alabilirsiniz.

Ayasofya Müzesi Gezi Rehberi by Serhat Engül

© Tüm Fotoğrafların Hakları Saklıdır. İzinsiz kullanılamaz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *