info(at)istanbulclues.com

Antoni Gaudi Hayatı Ve Barselona Mimari Eserleri

Antoni Gaudi Kimdir Hayatı Ve Mimari Eserleri – İspanya Gezisi Yazıları – Bölüm 7

Barselona öyle canlı ve hareketli bir şehir ki, “Barselona Gezi Notları” diye tek bir yazıya sığdırılmayı kabul etmiyor. Bu yüzden Barselona ile ilgili yazdığım ilk yazıda şehrin güzelliğini, sokaklardaki hareketi ve canlılığı fotoğraflarla yansıtmaya çalıştım. Bu yazıda ise daha çok mimari ve kültürel özelliklerine değinmek istiyorum.

Barselona, Salvador Dali ve Picasso gibi ressamların mirasını barındıran eşsiz bir şehir. Kültürel derinliğin hakkıyla görebilmek için belki on gün bile ayırmak yetmez. Katalan insanlarının kendine has kültürü, Barselona şehrini İspanya içinde ikinci bir başkent haline getiriyor.

Barselona’da Modernizm Mimari Akımı

Bu yazı genel olarak Barselona’nın özgün mimarisinden bahsetmek için yazılmış olsa da, ister istemez Antoni Gaudi’ye ithaf edilmiş bir yazı gibi olacak. Çünkü Gaudi, Barselona’nın her köşesine imzasını atmış dahi bir mimar.

Gaudi Tasarımı Casa Mila Barselona
Antoni Gaudi Kimdir Hayatı Ve Mimari Eserleri
Gaudi tarafından tasarlanan Casa Mila isimli evin çatısı © Anonymous

Antoni Gaudi’nin Hayatı Ve Barselona’daki Mimari Eserleri

Kahramanımız Antoni Gaudi, 1852 yılında Katalonya’da dünyaya gelir. Gaudi, gelecekte kendi adı ile anılacak şehir olan Barselona’da; 1873- 1877 yılları arasında mimarlık eğitimi alır.

Okulda çizimler ve projeler konusunda o kadar başarılı olur ki; mimarlık diplomasını alırken hocası: “Belki de bu diplomayı bir dâhiye veriyorum. Kim bilebilir ki! Zaman hepimize gösterecek.” diye bir öngörüde bulunmuş. Antoni Gaudi ise hocasını haklı çıkaracak ilk hamlesini, okulu bitirdikten yalnızca bir sene sonra yapmış. Plaça Real meydanındaki sokak lambaları! Akla hayale gelmeyecek derecede özgün ve güzel tasarıma sahip lambalar.

Plaça Real Meydanı ve Gaudi Eseri Sokak Lambaları
gaudi-sokak-lamlalari
Plaça Real ve eşsiz sokak lambaları © Serhat Engül

Barselona’daki seyahatim sırasında bulunmaktan en çok keyif aldığım yerlerden biri olan, Plaça Real meydanındaki sokak lambalarını Antoni Gaudi’nin yaptığını, bir rehberin misafirlerine hitabı sırasında duymuş ve çok şaşırmıştım. Bir mimarın, bir şehirle böylesine özdeşleşmesi inanılmazdı. Antoni Gaudi bu şehirde doğmuş, büyümüş, eğitim almış ve ilk bakışta göze çarpmasa da, her köşesine imzasını atmıştı. Henüz onun tasarladığını bilmeden dahi, lambalar benim Plaça Real fotoğraflarımın en önemli öğesiydi.

Sagrada Familia

Gaudi, henüz 30 yaşındayken Barselona’nın muhteşem kilisesi Sagrada Familia’nın inşasına başlamış. Sagrada Familia’nın öylesine karmaşık bir planı var ki, yapımı Gaudi’nin ölümünün üzerinden bir asır geçmesine rağmen devam ediyor. Kilisenin temelleri arasındaki yer altı kemerlerinin ve duaların kazındığı kripta bölümünün bitmesi bile 9 sene sürmüş.

Antoni Gaudi’nin En Büyük Eseri La Sagrada Familia Katedrali

Barcelona Sagrada Familia Katedrali
Barcelona Sagrada Familia Katedrali © Anonymous

Mimar Gaudi Ve Kont Güell

Gaudi, 20. Yy.’ın başlangıcında; Barselona’nın o dönemki önde gelen zenginlerinden Kont Eusebi Güell ile tanışmış. Floransa’daki Medici ailesinin Michelangelo, Raphael ve Leonardo gibi sanatçıları yüreklendirip, onlara mali açıdan destek olması gibi; Kont Güell de modern ve özgün eserler üretmesi için Gaudi’ye maddi destek vermiş.

Park Güell

Gaudi’nin, Kont Güell adına yaptığı en meşhur eserin ismi “Park Güell” (1900-1914) Park Güell, aslında şehrin üst tabakası için bir site yapılması amacıyla satın alınmış bir araziymiş. Orijinal projede, şehrin içindeki fabrika dumanından uzak, güzel manzaralı ve özgün mimariye sahip 60 adet müstakil ev yapılması planlanmış. Bu amaçla da, arazinin girişine iki örnek ev inşa edilmiş. Fakat evlere alıcı çıkmadığından, proje iptal edilmiş. Bu noktada üzüntümü dile getirmek istiyorum. Çünkü masallardan fırlamış gibi duran bu güzel evlerden yalnızca iki tane var. İnsan altmış tanesini bir arada görmek nasıl olurdu diye merak etmeden duramıyor.

Bir Antoni Gaudi Tasarımı Olan Park Güell
antoni-gaudi-park-guell-barselona
Park Güell’in masalsı evleri. © Anonymous

Parkın girişindeki bu örnek evler Hansel ve Gretel masalındaki gibi şekerden yapılmış gibi duruyor. Tek farkı içinde cadı ve fırın yok. Neticede inşası tamamlanan bu iki masalsı ev, Kont Güell’in önerisiyle, Gaudi tarafından satın alınır ve ailesiyle birlikte yaşadığı yuva haline gelir.

Site projesinin gerçekleşmemesi Barselona halkı açısından iyi olmuş ve tüm arazi halka açık bir parka çevrilmiş. Olağanüstü mozaikler, kıvrımlar ve mozaik ejderha ile süslü park muhteşem bir seyri sefa bahçesi olup çıkmış.

Mozaik Ejderha

Yüz Sütun Odası’ndan, evlerin olduğu bahçeye inen merdivenlerin ortasını süsleyen mozaik bir ejderha var. Ne yazık ki, 2007 senesinde parkta içip taşkınlık yapan bir grup genç tarafından metal çubukla parçalanmış. Şehirde büyük tepki çeken bu eylemden hemen sonra restore edilmiş.

Park Güell’deki Mozaik Ejderha
park-guell-mozaik-ejderha
Park Güell’deki Mozaik Ejderha

Casa Mila

Antoni Gaudi yine aynı dönemlerde, kentin zengin çiftlerinden biri için, Barselona’nın üst düzey mahallesi olan Exiample’da bir ev tasarlamış. Pere Mila isimli şehrin önde gelen simalarından birine ithaf edilen eve “Casa Mila” adı verilmiş.

Evin başka bir ismi ise “La Pedrera” yani Taş Ocağı. Dönemin yapı ilkelerine tamamen ters olan bu sekiz katlı bina, Antoni Gaudi’nin kendini Sagrada Familia’ya adamadan önceki son eseri olarak bilinir.

Oldukça enteresan ve asimetrik bir bina olan Casa Mila, Unesco tarafından dünya kültür mirası olarak kabul ediliyor.

Mimar Antoni Gaudi’nin Modernizm Eseri Casa Mila

antoni-gaudi-casa-mila
Gaudi’nin Casa Mila Binası © Serhat Engül

La Sagrada Familia Kilisesi

Gaudi, 1910 yılından itibaren kendini tamamen La Sagrada Familia kilisesine adar. Kilisenin tasarlanan bitiş tarihinin, çok uzun bir süre sonra olmasını eleştirenlere; Tanrı’ya gönderme yaparak: “Müşterimin acelesi yok” demiştir.

Gaudi’nin bu kadar ayrıntıya girilmesine bakılırsa, kilisenin yapımının bu kadar uzun sürmesine şaşmamak lazım. Kilisenin Kutsal Doğum Cephesi’ndeki süslemeler ve heykellerin detayı bile insanda büyük şaşkınlık yaratıyor.

Sagrada Familia Kutsal Doğum Cephesi Heykelleri
sagrada-familia-kilisesi-heykelleri
Kutsal doğum cephesi heykelleri… © Serhat Engül

Sagrada Familia mabedinin mimar planı imkânsızı denemek gibi bir şey. Kilisenin 18 adet kule ile süslenmesi düşünülmüş. Öncelikle her biri 100 metre yüksekliğinde olan ve İsa’nın havarilerine adanan 12 çan kulesi var. Dört kutsal kitabı kaleme alan müjdecilere adanan 4 kule daha… Meryem Ana’yı onurlandıran 125 metre uzunluğunda başka bir kule… Ve nihayet merkezde Hz. İsa’nın onuruna yükselen 170 metrelik ana kule… Tüm bunlar sıra dışı bir mimarinin, sadece ilk bakışta göze çarpan öğeleridir.

Sagrada Familia’nın 1980’de tamamlanabilen “İsa’nın Çilesi” isimli cephesi. Fotoğrafta görülen kulelerin 100 metre yüksekliğinde olmasına inanmak çok zor!

İsa’nın Çilesi Heykelleri Ön Cephe
sagrada-familia-kilisesi-on-cephesi
İsa’nın Çilesi isimli ön cephe © Serhat Engül

Sagrada Familia Müzesi

Aslına bakarsanız kilisenin mimarisinin nasıl özgün bir üslupla tasarlandığı, kilisenin içindeki müzeyi gezmeden tam olarak kavranamıyor. İç kısımdaki müzede Antoni Gaudi’nin kilisenin tüm öğelerini nasıl da doğanın kendisinden esinlenerek tasarladığı açıkça anlatılmış. Kilisede kesin çizgiler ve yığma duvarlar yerine yuvarlak çizgiler kullandığını, sütunların ağaç dalı, kökü ve gövdesinden esinlendiğini fark ediyorsunuz.

Sagrada Familia Kilisesi Sütunları
gaudi-sagrada-familia-sutunlari
Sagrada Familia’nın eşsiz sütunları © Serhat Engül

Müzenin içerisinde kilisenin mimarisinin nasıl inanılmaz detaylar üzerine planlandığını gösteren bir maket var. Kilisenin ağaç gövdesinden esinlenen sütunları, dallardan esinlenen sütun başlıkları ve yapraklardan esinlenen tavanını görebiliyorsunuz. Tek kelimeyle inanılmaz!

La Sagrada Familia Mimarisini Anlatan Müze
sagrada-familia-muzesi
Kilisenin tasarımını detayları ile anlatan sergi. © Serhat Engül

Gaudi’nin Ölümü

Ömrünün son 16 yılı boyunca kilisenin çevresindeki inşaat alanında yaşayan Gaudi, 1926 yılında bir tramvay kazası sonucunda hayatını yitirmiş. Çeşitli kaynaklarda, Gaudi’nin son yıllarında tüm dünya işlerinden elini çektiği ve bir münzevi gibi yaşadığı rivayet ediliyor.

Bu mütevazı kişiliği sebebiyle, kaza geçirdiğinde dahi onu yolda tanıyan olmamış. Sonradan arkadaşları onu hastanede bulup, daha iyi bir hastaneye nakletmeyi teklif ettiklerinde ise “Benim yerim yoksulların yanıdır.”diye itiraz etmiş ve üç gün sonra hayata gözlerini kapamış. Hayatının büyük bir bölümünü adadığı La Sagrada Familia Kilisesi’ne gömülmüş.

Antoni Gaudi’nin Kıymetli Mirası

Gaudi’nin tüm çabasına rağmen, ölümüne kadar sadece iç mekânın bir kısmı ve kutsal doğum cephesinin bir kulesi tamamlanabilmiş. Kilisenin müzesindeki şu metinden, Gaudi’nin ilk kule tamamlandığında nasıl da coşkulu olduğu anlaşılmaktadır.

“Şu tepeye bak, işte orası cennetle, yeryüzünün birleştiği yer. Bu mozaik cümbüşü, denizcilerin Barselona’ya yaklaştıklarında göreceği ilk şey olacak. Ne şaşaalı bir karşılama değil mi?”

Kendisinin kırk sene üzerinde çalıştığı mabedin bitiş tarihi 2026 olarak tahmin edilmektedir. O tarihte Barselona’yı tekrar ziyaret etmeyi ve bu müthiş tapınağı yeniden keşfetmeyi diliyorum.

Barcelona kentinin sahil şeridi Barcelonata
İspanya’nın muhteşem Barselona Şehri Panoramik © Anonymous

Art Nouveau Ve Modernizm

Antoni Gaudi tam olarak bir akımla bağdaştırılamasa da, Avrupa’da o dönemde hızla yayılan ve Barselona’da muhteşem meyveler veren “Art Nouveau” yani “Modernista” sanat akımının öncülerinden kabul edilmektedir.

Seyahat yazılarımın belki de en çok kaynak araştırması yaptığım ve üzerinde çalıştığım örneği bu yazı oldu. Böylesine derin bir sanat mirası bırakan Antoni Gaudi’yi saygıyla anıyorum.


Önerilen Blog Yazıları:


Antoni Gaudi Kimdir Hayatı Ve Mimari Eserleri – Serhat Engül

Antoni Gaudi Kimdir Hayatı Ve Mimari Eserleri Blog Yazısı 2017 ve 2018

Antoni Gaudi Kimdir Hayatı Ve Mimari Eserleri was last modified: November 22nd, 2017 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

twenty − 10 =