serhateng(at)gmail.com

Bizans İmparatorluğu Kuruluşu Ve Tarihi

Bizans İmparatorluğu Tarihi Kısa Ve Özet Bilgiler

İmparator Konstantin’den, Justinianus’a

(330 – 565)

Roma İmparatorluğu’nun 4.Yy’ın başlarında dışarıdan barbar saldırılarıyla ve içten köle ve kolon ayaklanmalarıyla zayıflaması, başkent Roma’nın önemini yitirmesine neden oldu.

330’da Roma İmparatoru Konstantin, İstanbul Boğazı kıyılarında kurduğu yeni şehre Konstantinopolis adını verdi. Yeni başkent bir Yunan kolonisi olan Byzantion’un üstüne kuruldu ve daha sonra Orta Çağ’ın en önemli imparatorluğunun merkezi oldu.

Konstantin’in böyle bir şehir kurması keyfi bir karar değildi. Bu karar siyasi ve ekonomik sebeplere dayanmaktaydı. İstanbul’un üç tarafının surlarla çevrili olması barbarlar tarafından kuşatılmasını olanaksız hale getiriyor ve zengin doğuya ve ticaret yollarına yakın olması da büyük avantajlar sağlıyordu.

Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu Kuruluşu

Bizans (doğu roma) İmparatorluğu Tarihi Blog Yazısı
Bizans İmparatorluğu Tarihi, Roma İmparatorluğu’nun Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmesi ile başlar. (M.S.395)

Roma İmparatorluğu’nun İkiye Bölünmesi

395 yılında İmparator Theodosius’un Roma’yı oğulları Honorius (Batı Roma) ; Arkadius (Doğu Roma) arasında paylaştırması ile İstanbul, Doğu Roma’nın başkenti oldu. Batı Roma 476’da kesin olarak çöktüğünde Doğu Roma ekonomik ve siyasi olarak büyük canlılık gösteriyordu.

Bunun sebebi de, Doğu’nun barbar istilalarından Batı kadar etkilenmemiş olması ve Antik Yunan (Helen) medeniyetinden aldıkları siyasal ve kültürel mirası halen koruyor olmasıydı.

Doğu Roma’da işlenen toprak üstündeki aşırı vergilendirme sebebi ile kolon ve çiftçiler büyük toprak sahiplerine sığındılar ve bir çeşit derebeylik rejimi oluşmaya başladı.

Doğu Roma İmparatorluğu Neden Bizans Olarak Bilinir?

“Bizans” adı, Doğu Roma İmparatorluğu’na modern zamanlarda tarihçiler tarafından verilmiş bir isim. İstanbul’un ilk adı olan Byzantium (Türkçe: Byzantion) isminden türetildi. Bizans İmparatorları, kendilerini Büyük Roma İmparatorluğu’nun mirasçısı olarak gödüler ve kendilerini Sezar olarak nitelediler.

Bizans halkı ise, Osmanlı döneminde bile Romalı olarak idrak edildi ve Türkçe karşılığı “Rum” kelimesi buradan türedi. Fatih Sultan Mehmet, İstanbul’un fethinden sonra Roma İmparatoru unvanını titreleri arasına ekledi.

Bizans Dönemi Hipodrom Araba Yarışları Maviler Ve Yeşiller
Chariot Racess
Hipodrom’daki araba yarışlarının temsili bir resmi.

Şehrin Etkinlik Merkezi: Hipodrom

Konstantinopolis 330 yılında kurulduğunda, şehir merkezine Roma’daki Circus Maximus gibi bir Hipodrom inşa edildi. Halkın bir araya geldiği yegane yer bu stadyumdaki araba yarışlarıydı. Hipodromda düzenlenen gösterilerde Maviler ve Yeşiller adında iki takım vardı.

Maviler İstanbul’un zengin kesimini temsil etmekte ve aristokratların, senatörlerin olduğu mahallelerde oturmaktaydı. Yeşiller ise daha çok tüccar, denizci ve zanaatkârlardan oluşurdu. Yeşiller toplumun daha demokratik bir kesimini temsil ederlerdi.

Hipodrom, kamuoyunun sesini yönetimin duyabileceği kadar yükseltebildiği tek mekandı. Kilise 4. Yüzyıl’dan itibaren devlet yönetimi ile işbirliği içinde oldu ve zamanla onun ideolojik desteği konumuna geldi.

Bizans İmparatorluk Başkenti Konstantinopolis
bizans-imparatorluk-sarayi
Bizans dönemi İstanbul’unun canlandırması ve Hipodrom’un şehirdeki konumu.

Hun Kağanı Attila’nın Avrupa’yı İstilası

Bizans İmparatorluğu, 5. Yüzyıl başlarından itibaren barbar akınları ile uğraştı. Vandallar ve Hun kağanı Attila bu dönemde Roma’nın en büyük düşmanları oldular.

440’lı yıllarda Hun kağanı Attila tüm Tuna eyaletlerini yağmaladı ve Trakya’ya kadar geldi. Bu durum Doğu Roma’nın çöküşte olan Batı Roma‘ya yardımını geciktirdi ve Batı Roma İmparatorluğu Gotların istilasına uğrayarak çöktü. (476)

Hristiyanlıkta Monofizitlik Gibi Yeni Mezheplerin Ortaya Çıkması

Bu yüzyıl, aynı zamanda Monofizitlik adı verilen bir Hristiyanlık mezhebinin ortaya çıkış tarihidir. Bizanslı imparatorlar Monofizitliğin yayılmasını engellemek için çok kan döktüler. Teolojik bir konu olan Monofizitlik, Hz. İsa‘nın Dünya üzerindeki varlığına farklı bir yorum ile yaklaşıyordu. Yayılması engellenemeyen bu akım, Bizans‘ın başına çok sorun açtı.

Bizans İmparatorluğu’nun Doruk Noktası: Justinianus

Justinianus Bizans İmparatorluğu’nun tartışmasız en ünlü hükümdarıdır. Uzun yıllar hüküm sürmüş ve Bizans’ı, Büyük Roma İmparatorluğu’nun geçmişte sahip olduğu toprakların hepsine yaymak istemiş ve Akdeniz bir kez daha Roma Gölü haline gelmiştir. Fakat tüm bu parlak fetihlerin yanında İmparatorluk kasasının boşalması halkın bir lokma ekmeğe muhtaç hale gelmesi de göz ardı edilmemelidir.

Bizans İmparatoru Justinianus Dönemi Fetihleri
Justinianus Retake Rome
Bizans İmparatorluğu’nun Justinianus ile en geniş sınırları…

İmparator Justinian’a Karşı Nika Ayaklanması

Barbar Gotlarla, İtalya’nın egemenliği için uzun yıllar savaşmak Bizans’a büyük zarar verdi. Justinianus’un politikaları ayrıca 532’deki kanlı Nika Ayaklanması’na da sebep oldu.

II. Dönem Ayasofya’nın, hastanelerin ve soylu köşklerinin ateşe verildiği bu kanlı isyan, Justinianus’un ünlü generali Belisarius tarafından 30.000 kişinin hipodromda katledilmesiyle son buldu.

Roma Hukukunun Yeniden Derlenmesi: Codex Justinianus

Justinianus fetihlerinin ve mimari eserlerin yanı sıra şöhretinin büyük bir bölümünü de Codex Justinianus isimli hukuk kitabı sayesinde kazanmıştır. Günümüz medeni hukukunun temelini oluşturan bu eser Roma Hukuku’nun bir yeniden derlemesidir.

Bizans İmparatorluğu En Geniş Sınırları
justinyen-donemi-bizans-sinirlari-harita
Justinianus dönemi Bizans’ın en geniş sınırları M.S. 565

Justinianus’un Zirve Noktası Olması Aslında Gerilemenin Başlangıcı

Justinianus hükümdarlık dönemi boyunca Barbar Kavimler ve Sasaniler ile savaştı. Zengin imparatorluk hazinesi, Ayasofya gibi dev eserlerin yapımına; İtalya, İran ve Afrika seferlerine ve fethedilen bölgeleri korumak için dikilen hisarlara harcandı.

Antik Yunan Ve Helen Mirası

Bizans, kültürel anlamda Antik Yunan mirasına konmuştur ve bu mirası barındıran tüm siteler (Atina, İskenderiye, Antakya ve İstanbul) imparatorluğun zirve yaptığı dönemde Bizans sınırları içindedir.

Erken Dönem Bizans Ordusu Ve Askerleri
bizans-imparatorlugu-ordusu
Erken dönem Bizans ordusu böyle gözüküyordu.

Bizans Yazı Serisinin Devamı: 565 ila 1176 yılları arasını anlatan Bizans İmparatorluğu ve Selçuklular


Önerilen Diğer Tarih Yazıları


Bizans İmparatorluğu Tarihi – Serhat Engül

Bizans İmparatorluğu Kuruluşu Kısaca Tarih Bilgisi was last modified: December 28th, 2017 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

eighteen − fifteen =