Büyük Saray Mozaikleri Müzesi

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi Giriş Ücreti, Saatleri ve Tarihi

Büyük Saray’ın tarihte nereye konumlandığını idrak edebilmek için, öncelikle Roma dönemini gözden geçirmek gerekir. M.Ö. 638 ile M.S 195 yılları arasında özgür bir Antik Yunan kolonisi olan Byzantion (Latince: Byzantium) Romalıların eline geçmiştir.

İstanbul’daki İlk Roma İmparatoru

M.S. 195 yılında şehre ilk adım atan Roma imparatoru Septimus Severus‘tur. Septimus’un şehre gelişi hiç de dostça olmamıştır. Zira kendisine meydan okuyan rakibi Pescennius Niger‘i destekleyen şehirleri birer birer cezalandırmaktadır. Byzantion da bunlardan biri olduğu için, uzun süren bir kuşatmanın ardından şehri alır ve o öfkeyle yakıp yıkar.

Öfkesi dindikten sonra şehrin önemli bir yerde konumlandığını fark eden Severus, şehri yeniden imar etmeye karar verir ve ilk Roma eserlerini inşa eder. Ancak Byzantium (Roma döneminde Latince ismi ile anıyoruz) Septimus’tan sonra Roma İmparatorluğu‘nun tarihinde uzun yıllar önemli bir yer tutmaz.

Tetrarşi Dönemi Savaşları

Byzantium‘un tarih sahnesinde yeniden görülmesi için Büyük Konstantin‘in taht mücadelesi verdiği döneme kadar (M.S. 324) beklemek gerekecektir. Zira Tetrarşi Dönemi imparatorlarından Konstantin ve Licinius arasında tek lider olmak için bir savaş patlak verir. (Bkz: Chrysopolis Savaşı)

Licinius, Konstantin’in kara yoluyla Balkanlar‘dan, deniz yoluyla Çanakkale‘den saldırmasına karşılık Byzantium’da savunmaya çekilmiş ve son ana kadar mükemmel savunma avantajı sağlayan bu şehirde kalmıştır. Ancak hem karadan, hem de denizden sıkışıp yok edileceği korkusuyla, Anadolu Yakası’ndaki Üsküdar‘a (Chrysopolis) geçmiş ve burada yenilmiştir.

Konstantin’in İstanbul’u Fark Etmesi

Konstantin‘in İstanbul’un önemini bu savaşta anladığını düşünüyoruz. Üç tarafı sularla çevrili olan bu yarımadanın mükemmel bir savunma sağladığını ve kuzeyindeki Haliç‘in (Golden Horn) durgun bir liman işlevi gördüğünü fark etmişti. Karadan saldırıya açık tek taraf olan Batı kanadına da sağlam duvarlar inşa edildiğinde, şehir adeta geçilmez oluyordu.

324 yılında radikal bir karar alan Büyük Konstantin, Roma İmparatorluğu’nun ezeli başkentini (Bkz: Roma) değiştirmeye karar verir. Bu karar Roma’da büyük şaşkınlık ile karşılanmıştır. Çünkü imparatorluğun o dönemdeki en önemli kentlerinden biri kesinlikle Byzantium değildir. Ancak Konstantin bu noktada vizyonunu göstermiş ve gelecekte İstanbul‘un önemli bir kavşak noktası olacağını öngörmüştür.

İstanbul’un “Yeni Roma” Olması

İmparator Konstantin, Byzantium’a bir mimarlar, mühendisler ve sanatçılar ordusu gönderir. Tüm şehir yeniden inşa edilecektir. 6 yılda evrim geçiren Byzantium, artık “Nova Roma” yani Yeni Roma olmuştur. Şehrin en ayırt edici yapıları ise Büyük Saray ve Hipodrom‘dur.

Hipodrom ve Büyük Saray

roma imparatorlarının büyük sarayı
Roma döneminde İstanbul

Bu canlandırma resminde merkezinde dikilitaşların olduğu Hipodrom‘u görüyoruz. Bugün Sultanahmet Meydanı’nda bu taşlar halen görülebilmektedir. Hipodrom’un sağındaki binalar bütünü ise bu yazının ana konusunu oluşturan Büyük Saray‘dır. Ayrıca resmin arka tarafında I. dönem Ayasofya‘yı da görebilirsiniz. Birinci Ayasofya’nın Konstantin tarafından planlandığı, ancak oğlu II. Constantius tarafından bitirildiği kabul ediliyor.

Roma İmparatorları’nın Büyük Saray’ı

Roma imparatorlarının Büyük Saray‘ı, şehrin en güzel yerinde konumlanıyordu. Bugünkü Sultanahmet Camii‘nin olduğu yerden başlayan ve sahile kadar devam eden saray, taraçalar şeklinde katlardan oluşuyordu ve muhteşem seyir balkonları vardı. Sarayın içinde bir polo sahası, küçük çapta bir hipodrom, yaşam alanları ve kiliseler bulunuyordu.

Tahmini olarak 4. Yüzyıl‘dan, 11. Yüzyıl‘a kadar tüm Roma (ve sonrasında Doğu Roma) imparatorları burada yaşadılar. Sonraları Haliç kıyılarında bulunan Blakhernai Sarayı‘nın ön plana çıkmasıyla, Büyük Saray gözden düştü. Bunda 1204’te yaşanan Latin İstilası‘nın da önemli bir payı vardır.

57 yıl boyunca Haçlı askerlerinin işgali altında kalan şehirde, Büyük Saray adeta harap olmuş ve kullanılamaz hale gelmiştir. 1261‘de nihayet şehir geri alındığında, bu görkemli yapıları yeniden inşa edilecek kaynak da bulunamaz.

Müzede Görülecek Şeyler

Büyük Saray, İmparator Konstantin döneminde inşa edilmiş olsa da, Bizans İmparatorluğu‘nun en meşhur hükümdarı olan Justinianus döneminde ihya edilmiştir. 527 ila 565 yılları arasında imparatorluk yapmış olan Justinianus, sarayı genişletmiş ve bilinen en güzel kısımlarını eklemiştir.

Bugün müzenin içinde Justinianus dönemine tarihlenen yer mozaiklerini görebilirsiniz. Henüz Hristiyanlık dininin sanata tam olarak yansımadığı ve halen Antik Çağ‘dan esintiler taşıyan bu mozaikler, Klasik Roma sanatından günümüze kalan en önemli eserlerden bazılarıdır.

Justinianus döneminden kalan Yerebatan Sarnıcı, Ayasofya ve Küçük Ayasofya (Orijinal adı: Sergius ve Bacchus Kilisesi) gibi yapılar da yakın çevrededir ve aynı gün içinde gezilebilir.

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
Doğu Roma’dan (Bizans) Kalma Mozaikler

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi Nerede?

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi, bugün Sultanahmet Camii’nin yanındaki Arasta Çarşısı‘nın bitişiğindedir. Müzeyi bulmak için en kolay yol, kolayca bulunabilecek olan Arasta Çarşısı’nın içinden geçmektir. Arasta Çarşısı, bir uçtan bir uca uzanan uzun bir koridordur ve ortasına geldiğinizde, sizi müzeye yönlendirecek olan tabelayı görebilirsiniz.

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi Giriş Ücreti 2019

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi’ne giriş ücreti 24 Türk Lirası‘dır. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olan bu müzede Müzekart geçerlidir.

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi Ziyaret Saatleri

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi her gün ziyarete açıktır

1 Nisan- 31 Ekim tarihleri arası her gün 09.00–19.00 saatlerinde gezilebilir.

Gişe Kapanış Saati: 18.30

1 Kasım – 31 Mart tarihleri arası her gün 09.00–17.00 saatlerinde gezilebilir.

Gişe Kapanış Saati: 16.30

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi’nin internet sitesine bu linkten ulaşabilirsiniz.

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi Blog Yazısı by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *