Hadrian Tapınağı

Efes Antik Kenti’ndeki Hadrian Tapınağı Tarihi

İmparator Hadrianus’un onuruna inşa edilen tapınak, her ne kadar zamanla tahribata uğramış olsa da, hâlâ Efes Antik Kenti‘nin en önemli tarihi eserleri arasında yer alıyor. Efes’e gitmeyi planlıyorsanız, Roma döneminin görkemli mimarisini yaşatan bu tapınağı mutlaka görmelisiniz. Bu yazımızda, Hadrian Tapınağı’ndan ve bu tapınağın onuruna inşa edildiği Roma İmparatoru Hadrianus’tan bahsedeceğiz.

Efes Hadrian Tapınağı Tarihi

Hadrian Tapınağı, Efes Antik Kenti’ndeki en iyi korunmuş yapılardan biridir. Tapınağın hikâyesi, İmparator Hadrianus’un M.S. 128 yılında Efes kentini ziyaret etmesiyle başlar. Tapınak, P. Quintilius tarafından, imparatorun ziyareti şerefine inşa edilmiştir ve 138 yılından önce bitirildiği tahmin edilir.

Tapınağın önünde yer alan yazıtlı kaideler ise MS 293-305 yılları arasında yapılmıştır. Diocletian, Maximian, Konstantin ve Galerius isimli imparatorların heykellerinin tabanları hâlâ tapınağın ön kısmında mevcut olsa da heykellerin orjinalleri henüz bulunmuş değildir.

Roma tarihi ile ilgili olanlar, üstte adını andığım dört imparatorun, Roma’da önemli bir dönemi temsil ettiğini hemen anlayacaklardır. Eğer Diocletianus ile başlayan ve Konstantin‘in mutlak hakimiyeti ile sonlanan Roma’da Dörtlü Yönetim konusunu derinlemesine öğrenmek isterseniz, Roma’da Tetrarşi Dönemi isimli yazıya bakabilirsiniz.

Hadrian Tapınağı Mimarisi ve Özellikleri

İmparator Hadrian, Antik Yunan kültürüne büyük bir hayranlık besliyordu. Bu yüzden, Hadrian tapınağı Yunan mimarisinden izler taşır. Tapınağın iç kısmında, kapının yakınlarında bir insan figürü bulunur. Bu figürün Medusa’ya ait olma ihtimâli yüksektir.

Frizlerin üzerinde Androklos’un domuz avı, Dionysos’un tören alayı ve Amazonlar ile ilgili resimler bulunur. Ayrıca, Athena, Androkles, Herakles ve Theodosius’un portreleri de frizler üzerine işlenmiştir.

Androklos’un domuz avı figürünün neden buraya eklendiğine dair bir parantez açmak gerekebilir. Zira prens Androklos, Efes Antik Kenti’nin efsanevi kurucusudur. Milattan önce 1000 yılı civarlarında Antik Yunanistan‘dan yola çıkan Androklos, Apollon Tapınağı‘ndaki bir rahibin kehaneti neticesinde burada yeni bir kent kurmuştur. Efes Kenti’nin öyküsünü Efes Antik Kenti Tarihi yazımdan daha detaylı olarak okuyabilirsiniz.

Efes Hadrian Tapınağı
Hadrian Tapınağı

İmparator Hadrian Kimdir

Tam adı Publius Aelius Traianus Hadrianus olan imparator Hadrian, Roma’nın en büyük imparatorundan biri olarak kabul edilir. Kendinden önceki imparator olan Trajan’ın kuzeni olan Hadrian, MS 76 yılında Napoli yakınlarında dünyaya gelmiştir. Roma İmparatorluğu’nu birleştiren ve güçlendiren imparator olarak tanınır, bu bakımdan Roma tarihinde büyük ve önemli bir yere sahiptir.

Nerva, Trajan, Hadrian, Antoninus Pius ve Marcus Aurelius Roma’nın beş iyi imparatoru (Bkz: Five Good Emperors) olarak bilinir. Roma İmparatorluğu’nun gücünün doruğuna vardığı yıllarda, devletin sınırlarını bilinen dünyanın büyük bir kısmına yaymışlardır.

Hadrian, başarılarını  büyük ölçüde gençlik yıllarında aldığı eğitimlere borçludur. Aristoklara özgü bir eğitim gören Hadrian, Yunan edebiyatına karşı ilk gençlik yıllarından beri büyük bir tutku duymaktaydı. Hatta bu yüzden kendisine Küçük Yunan anlamına gelen “Graeculus” adı takılmıştır. Hadrian, askeri olarak da iyi bir eğitimden geçer. Hatta hayatının sonuna kadar sahip olduğu avcılık tutkusunu da, bu askeri eğitimlere borçludur.

İmparator Trajan ve senatör Lucius Licinius Sura, Hadrianus’un tahta çıkışını destekliyordu. Hadrianus 101 yılında Roma’da quaestor oldu. Bu makam, Roma döneminde devlet hazinesini denetlemekle görevli en rütbeli memur anlamına geliyordu. Başarılı bir politik kariyerin ardından, 107’de Aşağı Pannonia valiliğine yükseldi.  Trajan’ın 117 yıında düzenlediği Kilikya Seferi’nde ölmesi üzerine, Ordu Hadrianus’u İmparator ilan etti.

Hadrianus, halkı tarafından sevilen bir imparatordu. Askerlerle birlikte yemek yediği ve halkına hiçbir zaman ayrımcı davranmadığı söylenir. İmparatorluğu boyunca, Balkanlarda, Mora’da ve Trakya’da kentler kurarak, arkasında birçok mimari eser bıraktı. Bugün Anadolu’da, Balkanlar’da ve İtalya’da bulunan birçok Roma yapıtı Hadrianus döneminde inşa edilmiştir.

Yazımızın ana konusu olan Hadrian Tapınağı, günümüzde Efes Antik Kenti’nin en önemli üç tarihi eserinden biridir. Diğer ikisi ise Celsus Kütüphanesi ve Artemis Tapınağı‘dır.

Hadrian Tapınağı Tarihi by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *