serhateng(at)gmail.com
+90 532 256 93 12

 Fener Balat Turu Gezilecek Yerler

Fener Balat Turu, Balat Gezilecek Yerler, Balat Gezi Rehberi, Haritalı Yürüyüş Rotası

Unkapanı’ndaki Atatürk Bulvarı, İstanbul tarihi yarımadasını tam ortadan ikiye böler. Doğu yakasında kalan Eminönü, Sirkeci, Sultanahmet ve Beyazıt gibi semtler hem yerli, hem de yabancı ziyaretçilerin akınına uğrar. Milyonlarca insan Kapalıçarşı, Ayasofya, Topkapı Sarayı ve Osmanlı Camilerini görmek için bu semtlere yönelirler.

Tarihi yarımadanın Batı yakasında kalan Edirnekapı, Zeyrek, Cibali, Fener, Balat ve Ayvansaray Semtleri de çok ilgi çekicidir. Bu semtler turistik merkeze biraz daha uzak olduğu için görece olarak daha az ziyaretçi çekerler ve aralarında İstanbul’un saklı mücevherlerinden Fener ve Balat Semtleri öne çıkar.

Fener Balat Semtleri Nerededir Ve Nasıl Gidilir?

Fener ve Balat Semtlerine ulaşım için Atatürk Köprüsü’nden tarihi yarımadaya geçince sağa doğru (Eyüp İstikameti) yönelmek gerekir. Aynı şekilde Eminönü’nden gelirken de Eyüp istikameti izlenerek sahilden devam edilmelidir. Bu yol üzerinde Fener-Balat’a yaklaşırken, ilk olarak Kadir Has Üniversitesi karşınıza çıkar. Osmanlı döneminde bir tütün fabrikası olan bu bina, heybeti ile kolayca fark edilir.

Cibali-Fener-Balat yürüyüş turlarının büyük bir çoğunluğu, grubun Kadir Has Üniversitesi önünde buluşmasıyla başlar.  Cibali ile Fener ve Balat iç içe geçmiş semtlerdir. Yürüyerek kolayca gezilebilir.

Kadir Has Üniversitesi Cibali Semtinin Simge Yapısıdır
Fener Balat Turu Kadir Has Üniversitesi
Cibali – Kadir Has Üniversitesi © Foto: Serhat Engül

Fener Ve Balat Semtlerinin Tarihi Gelişimi

Fener ve Balat semtleri günümüzde halen mahalle kültürünü muhafaza eden şirin semtler. Ancak esas ilgi çekici olan kısmı, bu semtlerin tarihi ve demografik özellikleridir.

İstanbul’un Fethi Sonrası İstanbul

İstanbul’un 1453 yılında Osmanlıların eline geçmesini takiben, şehrin yapısı tamamen değişti. Zaten çok renkli bir dokuya sahip, işlek bir liman kenti olan Konstantinopolis; Türkler ve Doğu halklarının buraya yoğun bir şekilde akması ile daha da kozmopolit bir yapıya kavuştu. Şehrin yeni yapısı şekillenirken, Rum asıllı vatandaşlar Fener semtine yerleştiler. Hemen yanı başındaki Balat semti ise Musevi vatandaşların evi oldu.

Fener Semti Hakkında Bilgi

Bizans İmparatorluğu’nun bir diğer adı Doğu Roma İmparatorluğu idi. Antik dönemin meşhur Roma İmparatorluğu’nun mirasını taşıdığı için, Bizans halkları Türkler tarafından Romalı manasına gelen Rum olarak bilinir.

Rum vatandaşlar Avrupa dillerine olan hâkimiyetlerinden dolayı, tercüman olarak sarayda görev aldıkları gibi; ticaret ve çeşitli zanaat dalları ile uğraştılar. Hristiyanlığın Ortodoks mezhebine mensup olan Rumlar, Fener Rum Patrikhanesi’nin rehberliğinde, dinlerini özgürce yaşayabildiler.

Balat Semti Hakkında Bilgi

1492 yılında İspanya’da Hristiyan birliğinin sağlanması ile Güney İspanya’yı mesken tutmuş olan Endülüs Emevîleri bu topraklardan atıldılar. Ancak Katolik hükümdarlar İsabel ve Ferdinand, Müslümanlardan sonra Musevileri de İspanya’da istemediklerini açıkladılar.

Gidecek hiçbir yeri olmayan bu insanlara, Osmanlı İmparatorluğu kucak açtı. Sultan II. Bayezid’in gönderdiği Osmanlı kadırgaları aracılığı ile İstanbul’a getirilen Sefarad Yahudileri, Balat semtine yerleştiler ve burada zaten var olan Musevi halkı ile kaynaştılar.

Böylece Eski İstanbul’un Batı yakası tam bir kültür mozaiği haline geldi. Cibali semtinde yaşayan Türkler, Fener’de Rumlar, Balat’ta ise Musevi yurttaşlar vardı. Sinagog, Cami ve Kiliseler iç içe geçmişti.

Fener-Balat Turları Fotoğraf Çekmeye Meraklı Gezginler İçin Sürprizlerle Dolu
Fener Balat Turu Balat Renkli Evleri Ve Sokakları
Balat Semti Evleri © Foto: Sahibi Bilinmiyor – Fener Balat Turu

 Cibali Fener Balat Turu Gezilecek Yerler

Cibali, Fener ve Balat semtleri, işte bu zengin kültürel mirasın izlerini taşıdığı için önemlidir ve mutlaka ziyaret edilmesi önerilir. Ancak böyle zengin bir kültürel mirasa ve köklü bir tarihe sahip semtleri, muhakkak rehberle gezmeniz tavsiye edilir. Zira her bir sokağın ve hatta binanın kendine has bir hikâyesi vardır ve bunları güzel bir anlatımla taçlandıran bir profesyonel tur rehberi, gününüze keyif katacaktır.

Yazımız 3 ana bölümden oluşuyor.

  1. Cibali Gezilecek Yerler

  2. Fener Gezilecek Yerler

  3. Balat Gezilecek Yerler

Cibali Gezilecek Yerler

Fener-Balat turları, Kadir Has Üniversitesi‘nin önünde bir buluşma ile başlar. Cibali semtinin sembol yapısı olan Cibali Tütün Fabrikası, günümüzün Kadir Has Üniversitesi’dir. Bu görkemli binanın tarihini ve özelliklerini öğrendikten sonra, ünlü Türk yazarı Orhan Kemal‘in evinin bulunduğu sokak ziyaret edilir.

  • Cibali Kapısı & Cibali Karakolu & Ayakapı

Ardından  Cibali Karakolu adlı meşhur tiyatro oyununa konu olmuş Cibali Karakolu ve bitişiğindeki Cibali Kapısı görülür. Akabinde kısa bir yürüyüş ile Ayakapı (Sur Kapısı) ve şimdi Nev-i Cafe adıyla hizmet veren Sur Kapısı Karakolu vardır.

Cibalikapı & Cibali Karakolu
Fener Balat Yürüyüşü
Cibalikapı ve Cibali Karakolu © Foto: Serhat Engül
Ayakapı (Sur Kapısı) Ve Cibali Nev-i Cafe (Eski Karakol Binası)
Fener Balat Turu Cibali Ayakapı
Sur Kapısı Ve Karakol (Nev-i Cafe) © Foto: Serhat Engül
  • Atölye Kafası

Sur Kapısı’ndan içeri girince, duvarda Türkan Şoray ve Kadir İnanır‘ın resimlerini göreceksiniz. Hatta birkaç adım sonra Gülşen Bubikoğlu ve Türk sinemasının tonton dedesi Hulusi Kentmen de var. Ahşap işlerinde mahir bir ailenin işlettiği Atölye Kafası, marangoz işçiliği ile kafeyi birleştirerek, ortaya harika bir konsept çıkarmış.

Kafenin iç mekanında çeşit çeşit ahşap işlerini görebiliyor ve kendinizi farklı bir dünyada hissediyorsunuz. Kafenin dışında ise sokak sanatçılarının yaptığı Yeşilçam oyuncularının figürleri, instagram için harika sahneler sunuyor.

Atölye Kafası’nın Duvarlarındaki Yeşilçam Temalı Sokak Sanatı Örnekleri
Fener Balat Instagram Fotoğrafları
Cibali ile Fener arasındaki Atölye Kafası © Foto: Serhat Engül
Atölye Kafası Fener-Balat yürüyüş turunda sıcak bir mola vermek için birebir
Balat'ta gezilecek yerler listesi
Atölye Kafası İç Mekan © Foto: Serhat Engül
  • Gül Camii (Aya Theodosia Kilisesi)

Semtin en kendine has hikayesine sahip olan Gül Camii (Bizans Dönemi: Aya Theodosia Kilisesi) ziyaret edildikten sonra, Fener semti istikametinde yürüşe geçilir.

Gül Camii, Bizans döneminde insanlara şifa dağıttığına inanılan Azize Theodosia adına inşa edilmiş. Dışarıdan kırmızı tuğlaları ile dikkat çeken yapı, içeriden de harika fotoğraf karelerine imkan tanıyor.

Tipik Bir Bizans Mimari Eseri Olan Gül Camii
Cibali Fener Balat Tarihi Eserler
Gül Camii (Aya Theodosia Kilisesi) © Foto: Serhat Engül

Not: Haritaları tam ekran görüntülemek veya bilgisayara indirmek için altlarındaki linki tıklayınız.


Cibali Semti Gezi Rotası & Gezilecek Yerler Haritası
Fener Balat Turu Haritalı Gezi Rotası Blog Yazısı
Cibali Semti Gezilecek Yerler

Fener Gezilecek Yerler

Fener semtinde büyük bir kültürel miras saklıdır. Semtte görülecek yerlerin başında elbette Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi ve onun içindeki Aya Yorgi Kilisesi gelir.

  • Maraşlı İlkokulu

Fener Rum Patrikhanesi‘ne sahil tarafındaki Dr. Sadık Ahmet Caddesi‘nden giderseniz. Aşağıda resmini göreceğiniz yapı ile karşılaşabilirsiniz.

Efes Antik Kenti‘nden fırlamış gibi duran bu yapı, zengin bir Rum armatör tarafından, Fener Semti‘ne bağışlanan paralarla yapılan bir okul. Ancak ne yazık ki, günümüzde öğrencisi kalmadığı için hizmet vermiyor.

Maraşlı İlkokulu Antik Yunan mimari üslubu ile ilgi çekiyor
Maraşlı İlkokulu
  • Fener Rum Ortodoks Patrikhanesi

Rum Ortodoks Patriği, Bizans İmparatorluğu’nun gücünün doruğunda olduğu zamanlarda Hristiyanlığın en güçlü lideriydi. Bir dönem Papa’dan bile büyük bir otoriteye sahip olan Patrik, İmparatorlara taç giydirirdi ve büyük itibar sahibiydi.

Bizans’ın gücünü yitirmesi ile etki alanı daralan ve 1204’teki Latin İstilası sırasında Haçlı askerlerinin Konstantinopolis’i istila etmesi ile zayıflayan Patrikhane, 1261’de şehir Bizanslılar tarafından geri alınsa da asla eski gücüne kavuşamadı.

Ancak günümüzün Ortodoks Dünyası göz önüne alındığında, bir zamanlar Konstantinopolis Patriğinin ne kadar güçlü bir nüfuz alanı olduğu anlaşılabilir. Zira Doğu Avrupa, Rusya ve Orta Doğu‘da yaşayan Hristiyanların ezici çoğunluğu Ortodoks mezhebine mensup.

Fatih Sultan Mehmet, Patrikhanenin göz bebeği olan Ayasofya‘yı camiye çevirmiş, ancak Patriklik kurumunun varlığına bir son vermemiş. Bilakis Patrikhaneye yazdığı fermanla can ve mal güvenliği tanımış, işlevini sürdümesini sağlamış.

Fener Rum Patrikhanesi Avlusu
© Foto: Serhat Engül
Fener Rum Patrikhanesi Avlusu © Foto: Serhat Engül
  • Aya Yorgi Kilisesi

Aya Yorgi Kilisesi, Patrikhane bahçesi içinde bulunan küçük ve güzel bir kilisedir.  Kilisenin merkezindeki ahşaptan oyma, altın varaklı İkonastasis (altar) göz kamaştırır. Eğer içeride ayin yapıldığı bir zamana denk gelirseniz, oldukça farklı ve ilgi çekici bir ibadet tarzını gözlemleyebilirsiniz. Okunan ilahilerin hüzünlü bir ağıta benzer tınısı kulak vermeye değerdir.

Aya Yorgi Kilisesinin Altın Varaklı Ahşap İşleme Altarı
Fener Balat Turu Rum Ortodoks Patrikhanesi
Aya Yorgi Kilisesi Ve Altın Varaklı Altar © Foto: Serhat Engül
Aya Yorgi Kilisesinde Ortodoks Hristiyanlar İçin Çok Kıymetli Eserler Var
Fener Ortodoks Rum Patrikhanesi Kutsal İkonalar
Aziz George’un adını taşıyan Patrikhane Kilisesi © Foto: Serhat Engül
  • Fener Rum Lisesi (Kırmızı Lise)

Fener Rum Lisesi, Ortodoks Patrikhanesi’ne din adamı yetiştirmek üzere kurulmuş bir ilahi bilimler fakültesidir. (Günümüzde özel statülü bir lise ancak artık din ağırlıklı eğitim vermiyor.) Mimar Dimadis tarafından 1881 yılında inşa edilmiş olan bu yapı, çok ayırt edici bir mimariye sahiptir.

Instagram’da Fener veya Balat etiketi ile en çok paylaşılan yapı budur. Çünkü tüm haşmetiyle Ayasofya misali insanın karşısına çıkınca, yeni keşfedilmiş bir hazine olarak insanın içinde tatlı bir kıpırtıya sebep olur.

İnsanlar muhteşem bir keşif yapmanın heyecanı ile bu okulu, Fener Rum Patrikhanesi zannederler. İnternette çoğu paylaşımda bu yanılgıya şahit olabilirsiniz.

Fener Sırtlarında “Kırmızı Lise” Olarak Da Bilinen Fener Rum Erkek Lisesi
Fener Balat Turu Fener Rum Erkek Lisesi
Fener Balat Turu – Rum Erkek Lisesi © Foto: Serhat Engül – Fener Balat Turu

Fener Rum Erkek Lisesinin Drone ile çekilmiş muhteşem bir fotoğrafı

Fener Balat rehberli yürüyüş turları
Fener Rum Erkek Lisesi © Foto: Sahibi bilinmiyor
  • Moğolların Meryemi Kilisesi

Bu kilise, İstanbul’un fethinden günümüze dek varlığını sürdürmüş tek kilise. Ne kadar cemaati azalmış olsa da, halen işlevini sürdürmektedir. Kilisenin içinde, Fatih Sultan Mehmet’in 15. Yüzyıl’da yazdığı bir ferman var. Bu fermanda buyurulduğu üzere, Moğolların Meryemi Kilisesi asla camiye çevrilmemiş ve İstanbul’un Rum Ortodoks halkına ait kalmış.

  • Dimitri Kantemir Evi

Dimitri Kantemir, Fener semtinden yetişip, Osmanlı bürokrasisinde bir gayrimüslim vatandaşın ulaşabileceği en yüksek seviyelere kadar tırmanmış ve Osmanlı’nın Balkan topraklarındaki Boğdan Eyaleti valisi olmuş. Birçok dil konuşabilen; şiir, felsefe, müzik ve bilimle yakından alakadar olan bir aydındır. Türk musikisinde birçok eser bestelemiş ve eski eserleri notalara dökerek yok olmaktan kurtarmıştır. Geçmişte yaşadığı konak, bugün Fener semtinde, Merdivenli Mektep Sokak’ta bulunur.

  • Usturumca Sokak Ve Kiremit Caddesi Evleri

Balat’ın aşağıda bahsettiğimiz Merdivenli Yokuş Evleri ne kadar meşhursa, Fener’in Kiremit Caddesi Evleri de o kadar meşhurdur. Instagram’da ikisi de genelde #Balat etiketi ile paylaşıldığı için gözden kaçabilir.

Moğolların Meryemi Kilisesi’ni gezdikten sonra Usturumca Sokak‘tan aşağı doğru salınıp, yokuşun daha başından tüm güzelliği ile arz-ı endam eden bu evleri sakın kaçırmayın derim.

Fener Usturumca Sokağın Geçmişin İzlerini Taşıyan Evleri
Fener Semtinin Eski Rum Evleri
Usturumca Sokak Evleri © Foto: Serhat Engül
Eğimli bir yokuş olan Usturumca’nın Tepesinden Kiremit Caddesi Evleri
Fener Semtinin Renkli Evleri
Kiremit Sokak Evleri © Foto: Serhat Engül
Fener Semti Gezi Rotası & Gezilecek Yerler Haritası
Fener Balat Gezi Yürüyüş Rotası Harita
Fener Semti Gezilecek Yerler Haritası

Balat Gezilecek Yerler

Balat, Yunanca “Saray” anlamında gelen Palation kelimesinden devşirme bir isimdir. Bizans İmparatorları şehir merkezinin dışında kalan Blachernae Sarayı’na deniz yoluyla geldikleri ve içeriye bu kapıdan girdikleri için bu ismi almıştır. Balat, Osmanlı döneminde Musevi yerleşkesi olduğu için, semtte çokça Sinagog bulunur.

  • Ahrida Sinagogu

Ahrida Sinagogu, Balat semtindeki en önemli sinagog olarak kabul edilir. Makedonya’dan göç eden Museviler tarafından inşa edilmiştir. Günümüzde maalesef izinsiz girilemeyen bu Sinagogun iç mekânı eşsiz kalitede mobilyalara sahiptir. Ayine katılanlara hitap edilen vaaz kürsüsü, Nuh’un Gemisi‘nin pruvasını andıran bir platformun üzerine yerleştirilmiş ve bu efsanenin anısı canlı tutulmuştur.

Ahrida Sinagoguna Önceden Başvuru Yapılmadan Girilemiyor
Balat Musevi Sinagogu Ahrida
Balat Ahrida Sinagogu © Foto: Serhat Engül
  • Merdivenli Yokuş Sokak

Fener Balat turlarında çekilen fotoğrafların birçoğu bu sokakta çekilir. Fener’in meşhur renkli evlerinin olduğu sokaktır. Balat gezisi sırasında, biraz karmaşık olan ara sokaklara girilerek bulunabilir. İpucu: Hızır Çavuş Mescidi’ne çok yakındır.

Balat Sokakları Rengarenk Ve Tarihi Osmanlı, Rum ve Musevi Evlerini Barındırır
Fener Balat Turu Balat 7 Evler Merdivenli Yokuş Sokak
Merdivenli Yokuş Evleri – Balat © Foto: Serhat Engül – Fener Balat Turu
  • Stefan Sveti Bulgar Kilisesi (Demir Kilise)

Fransız Devrimi sonrası milliyetçilik akımlarından etkilenen Bulgar cemaati, Fener Rum Patrikhanesi’nin boyunduruğundan çıkmak istemiş ve kendi kiliselerini inşa etmişlerdir. Ancak Haliç sahilinde kiliseye ayırılan arazi dolgu alan olduğu için, Haliç’e kaymasın ve kalıcı olsun diye tamamen çelikten üretilmiştir.

Yakın Zamanda Tadilatı Biten Ve Ziyarete Açılan Balat Demir Kilise
Balat demir kilise
Balat’ın Demir Kilise olarak da bilinen Bulgar Kilisesi © Foto: Sahibi bilinmiyor
  • Surp Hraştagabed Ermeni Kilisesi

Aslında bir Rum Ortodoks Kilisesi olan ve daha sonra Padişah fermanı ile Ermeni vatandaşlara tahsis edilen bir kilisedir. Orijinal yapı 1692’de yanıp kül olmuş ve yeniden yapılmış ancak yine de sıkça çıkan yangınlarda zarar görmüştür. Nihayet 19. Yüzyıl’da Sultan II. Mahmut’un emri ile bir daha yangından zarar görmesin diye kârgir (taş) yapı olarak inşa edilmiştir.

  • Ferruh Kethüda Camisi

Ferruh Kethüda Camii, Kanuni Sultan Süleyman’ın şişmanlığı ile ünlü sadrazamı Semiz Ali Paşa’nın kâhyası olan Ferruh Kethüda adına Mimar Sinan tarafından 1560’lı yıllarda inşa edilmiş. Tarihi yarımadanın bu uç köşesinde bir Mimar Sinan eseri görmek hoş bir sürprizdir.

Balat Semti Gezi Rotası & Gezilecek Yerler Haritası
Fener Balat Haritalı Gezi Rehberi
Balat Gezilecek Yerler Haritası

Özel Rehber Eşliğinde Fener Balat Turları

Fener Balat Gezilecek Yerler yazısında bölgeyi gezmek adına ayrıntılı bilgi vermiş olduk. Ancak Fener-Balat semtlerindeki tüm tarihi eserlerin kendine has bir hikayesi olduğu için, bu bölgeyi kokartlı turist rehberi ile gezmenizi öneririm.

Bu yazıyı kaleme alan Serhat Engül de bölge üzerinde uzmanlaşmak için çaba sarf eden bir turist rehberidir. Serhat Engül’ün rehberliği eşliğinde eşinizi, dostunuzu, arkadaşlarınızı toplayıp 15 kişiye kadar özel rehberli kapalı grup turu düzenleyebilirsiniz.

Veyahut eşinize veya sevgilinize unutulmaz bir Balat yürüyüş turu hediye edebilirsiniz. Özel turlarda, turun niteliğini belirlemek tamamen size aittir.

Kişiye özel turlar için müsaitlik ve fiyat danışmak için aşağıdaki iletişim bilgilerini kullanabilirsiniz.

serhateng@gmail.com

0 532 256 93 12


Konuyla İlgili Tavsiye Edilen Blog Yazıları

Fener semti ile ilgili daha ayrıntılı bilgi için Fener Semti Tarihi yazısını ya da Balat Semti tarihi ilgili Balat Semti Tarihi yazısını okuyabilirsiniz. Bizans İmparatorluğu Tarihi de bu yazıda verilen bilgiler için pekiştirici niteliktedir.

Harita ve Bol Fotoğraf eşliğinde Adım Adım Balat Gezi Rotası

Yakın zamanda kaleme aldığım Fener Balat Fotoğraf Çekilecek Yerler gezi yazısı, semti adeta uzman rehber gibi gezmenizi sağlayacak bir gezi rotası içeriyor. Bu rotayı izleyerek Cibali-Fener-Balat aksındaki en önemli tarihi eserleri görmüş olacaksınız!

Balat’ta yeme-içme konuları için Balat Cafeleri, Restoranları ve Kahvaltı Mekanları yazısını öneririm.


Edirnekapı Semtinin Kariye Müzesi

Fener Balat turundan sonra vakit kalırsa, Edirnekapı‘daki Kariye Müzesi‘ni ziyaret etmeniz şiddetle tavsiye edilir. Kariye (Chora Kilisesi) özünde birçok yapıdan oluşan bir manastırdır. Ancak günümüze dek sadece kilise binası ayakta kalabilmiştir. Kariye Müzesi‘nin içinde paha biçilemez güzellikte Bizans mozaikleri bulunur. Fener ve Balat semtindeki tarihsel bilgi edinimlerini tamamlayıcı nitelikte bir yerdir.

Kariye Müzesi Mozaik ve Freskleri ile meşhurdur
Fener Balat Turu Ve Kariye Müzesi Mozaikleri
Kariye Müzesi © Foto: Serhat Engül – Fener Balat Turu

Tavsiye Edilen Diğer Yazılar


Fener Balat Turu, Gezilecek Yerler, Haritalı Gezi Yürüyüş Rehberi Blog Yazısı – Serhat Engül

Fener Balat Gezilecek Yerler Ve Haritalı Gezi Yürüyüş Rehberi 2018

Fener Balat Turu Gezilecek Yerler – Haritalı Gezi Rehberi was last modified: June 4th, 2018 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *