info(at)istanbulclues.com

Hint Dinleri Tarihi Kısa Ve Özet Bilgi

Hint Dinleri Tarihi

Hindistan çok renkli kültürü ve festivalleri ile meşhur bir Asya ülkesidir. Hindistan toprakları üzerinde dünyanın tüm büyük dinleri temsil edilir ve yüzlerce yerel dil konuşulur. Nüfusu ise bir buçuk milyara yaklaşıyor. Hindistan ile ilgili serinin ilk yazısı olan Hindistan Tarihi Ve Kast Sistemi isimli yazının devamıdır.

Hindistan Dinlerinin Özellikleri Hakkında Bilgi

Bu yazıda Hindistan’ın bağrından çıkmış üç büyük dinden bahsedeceğiz. Asya’nın tamamına yayılmış olan bu dinlerin adları Hinduizm, Budizm ve diğerlerine göre çok daha az takipçisi olan Jainizm.

Budizm ve Jainizm Dinlerinin Doğuşu

Hindistan’da alt kastlarda ailelerden doğup, Hinduizmin kast sistemi tarafından dışlanan insanlar yeni arayışlara girerler. Bu dışlayıcılığa tepki olarak M.Ö. 600 civarında Budizm ve Jainizm oraya çıkar.

Birbirine çok benzeyen bu iki din temelde insanların arzularını gemlemesine yönelik öğretiler. “Ne kadar çok şey arzularsanız o kadar acı çekersiniz bu yüzden azla yetinin” düşüncesinden yola çıkıyorlar. Budizm zaten dünyaca popüler bir din. Jainizm ise Hindistan toprakları ile sınırlı kalmış. Sebebi ise aydınlanmaya giden yolda çok daha sert kurallar koymasından olsa gerek.  Zira Budizm’in aydınlanmaya giden yolda 8 aşaması var iken, Jainizm’de bu 14 aşamaya kadar çıkıyor.

Hindistan Festivaller Ülkesi
Hindistan bir festivaller ülkesi @Serhat Engül

Jainizm Öğretisi Ve Mahavira

Jainizm’in kurucusu Mahavira, nefsini terbiye etme denemelerini tüm hayatına yaymış ve sonunda açlıktan ölmüş. Jainizmin en güzel öğretisi yaşayan her canlıya duydukları sonsuz saygı olsa gerek. Jain rahipleri bir canlıya zarar vermemek için ellerinde süpürge ile dolaşıyor ve oturmadan önce yerleri süpürüyorlar. Ağızlarında ise sinekleri nefes alırken öldürmemek için ağızlık oluyor.

Jainizm dinine mensup insanlar canlı organizmalara zarar verdiği için tarımla uğraşmıyorlar. Buna bağlı olarak belli sebze ve meyveleri de yemiyorlar. Fakat tüm bunlara rağmen Hindistan’da günümüzde oldukça seçkin yerlere gelmeyi başarmışlar. Bu da onların bilgisayar sektöründeki kabiliyetinden ileri geliyor. Jainizmin izleyicileri, dinsel pratiklerin sağladığı yüksek disiplinleri sayesinde çok başarılı olmuşlar.

Nepal Budist Tapınağı
Nepal’de bir Budist Tapınağı @Serhat Engül

Budizm Dini Kurucusu Siddhartha Gautama

Efsaneye göre, sarayda lüks içinde büyüyen biri olan prens olan Siddharta Gautama, bir gün saray dışına çıktığında; kraliyet parkının içinde fakirleri, hastaları ve yaşlıları görür. Hayatın çile ve ızdırap içerdiğini fark eder.

Zenginlikten vazgeçip, Ganj vadisindeki dervişlere katılır. Altı ay boyunca nefsini kontrol etmeye çalışır. Uzun süre aç ve yoksul bir hayatı izleyen Siddhartha bu yöntemlerin insana açlığa dayanma, hassas fısıltıları dahi duyma, vücutta ağrı hissetmeme gibi olağanüstü manevi güçler kazandırdığını farkeder, ancak aynı zamanda vücudu tahrip ettiğini de görür.

Bir gün bu çileci yolla hayatın anlamına tam olarak varamadığını fark eder. Amacı artık hem vücuda zarar vermeyen, hem de nefsi tamamen kontrol edebileceği bir yol bulmaktır.

35 yaşındayken bir gün Buddh Gaya olarak bilinen bir ağacın dibine oturur ve amacına ulaşıncaya kadar orada kalmaya yemin eder. Nefesini çok dikkatle kontrol ederek yeni bir meditasyon çeşidi bulur.

49 gün boyunca ağacın dibinde meditasyon yaparak aydınlanma sürecini tamamlar ve bugün bilinen ismi ile Buda olur. Bilgeliği üzerine vaaz verir ve çok sayıda mürit toplar. 80 yaşında ise ölür.

Çile çekmesinin kişisel istekleri gerçekleştirmeye çalışmaktan kaynaklandığını savunan Buda; aydınlanmak ve dünyevi isteklerden arınıp Nirvana’ya ulaşmak için 8 aşamalı yolu önermiştir.

1) Doğru fikirler 2) Doğru karar 3) Doğru söz söyleme 4) Doğru davranış 5) Doğru rızık 6) Doğru çaba 7) Doğru hatırlama 8) Doğru meditasyon

Budizm Uzakdoğu’nun diğer ülkelerinde ana yurdu Hindistan’dan çok daha yaygın bir izleyici kitlesine sahiptir.

Hindistan’ın En Yaygın Dini Hinduizm’in Temel Özellikleri

Dinler konusuna girmişken ana başlığımız Hinduizm’den de bahsetmekte fayda var. Hinduizm, Hindistan topraklarında yüzyıllar içinde şekillenmiş bir din. 330 milyon tanrısı olduğu tahmin edilmekte… Tabi tüm bu tanrılar, tek bir Tanrı’nın yeryüzündeki suretleri olarak düşünebilirsiniz. Çünkü Hindular özde tek tanrıları olduğunu ileri sürüyorlar.

Hint mitolojisinde tüm olayların etrafında döndüğü üç ana Tanrı görüyoruz. Bunlardan birincisi Brahma (Yaratıcı Tanrı), ikincisi Vishnu (Koruyucu Tanrı), üçüncü ve en sevileni ise Ganj’ın saçlarından süzülen suyla meydana geldiğine inanılan Shiva (Yok edici Tanrı). Hinduizm öğretisi en yalın haliyle; dünyayı yaratan Brahma, dünyayı tüm kötülüklerden korumak için farklı suretlerde enkarne olan Vişnu ve kötülükleri yok eden zamanın ve kaderin tanrısı Şiva etrafında oluşmaktadır.

Hinduizm temelde bir yeniden doğma zinciri… İnsanlar yeniden doğma yolu ile dünyaya birçok kez gelip, gidiyorlar. Hayatımız boyunca yapacağımız iyi hareketler, iyi karmaya ve ilahi özgürlüğe yaklaşmanıza; kötü hareketler ise bir dahaki sefere daha alt seviyeden yeniden dünyaya gelmenize sebep oluyor. Yalnızca insan değil, hayvan olarak da dünyaya gelebiliyorsunuz. Bu yüzden tüm canlılara saygı duymak Hinduizm’in ana prensibi olarak göze çarpıyor.

Hinduizm’de Dharma Doğa Yasaları

Hinduizm’de, Dharma denilen doğa yasaları, yaşamın sosyal, ahlaki ve ruhsal alanlarında uyumlu olmayı öneriyor.

  1. Dharma: Tüm evren ve bireyin uyumudur.
  2. Dharma: Kastları ve kastlar arası ilişkileri belirler.
  3. Dharma: Bireyin uyması gereken kurallardır.
Hindu Tanrısı Şiva
Hindistan’ın en popüler Tanrısı Şiva’nın bir heykeli. @Serhat Engül

Persler’den Büyük İskender’e Hindistan Tarihi

M.Ö 3400 yılından başlayan kadim Hindistan tarihinden önceki yazımızda biraz bahsetmiştik. Indus Vadisi Uygarlığı ve Aryan Uygarlığı’nın Hindistan’a göçünden sonra hikayemiz Persler ile devam eder.

Kyros Ve Hindistan’da Pers Kültürü

MÖ. 530 yıllarında Pers imparatoru Kyros, Hindistan topraklarına gelip İndus havzasına girmiş. Brahman alimleri ile Pers filozofları fikir alışverişinde bulunmuşlar. Hindistan’ın günümüzdeki renkli kültürü ve mozaik yapısının altında farklı medeniyetlerin bu topraklarda hüküm sürmüş olmasının büyük payı var.

Büyük İskender Ve Efsanevi Hindistan Seferi

MÖ.326’da bu kez Persleri yenilgiye uğratan Büyük İskender, İran topraklarından geçerek günümüzdeki Pakistan topraklarına gelmiş. (Pakistan ve Bengaldeş ülkeleri aslında eski Hindistan’ın toprak parçalarıdır.) Büyük İskender bir zafer kazanmış fakat iç kısımlara ilerlemeyi göze alamayarak, bölgeyi yönetmesi için valiler tayin ettikten sonra Babil’e geri dönmüş. Bu yüzden Helenizm Hindistan topraklarında çok etkili olamamış.

Büyük İskenderin Hindistan Fethi
Büyük İskenderin Hindistan Seferini betimleyen bir resim.

Budist İmparatorlar Dönemi

M.Ö. 321’den sonra yaklaşık yüz yıl boyunca Maurya İmparatorluğu hüküm sürmüş. Bu İmparatorluğun en önemli özelliği, Hindistan’daki ilk İmparatorluk hanedanını kurmuş olmaları ve Budizm’i resmi din olarak kabul etmeleridir. Kurucu Maurya’nın torunu Aşoka, en meşhur hükümdar olarak biliniyor. İmparatorluğa en güçlü dönemini yaşatan bu hükümdar taş kitabeler üzerinde fermanlarını yazılı olarak miras bırakmış.

Hindistan Bölgesel Kralları Racalar

Hindistan tarihin hiçbir döneminde bir bütün olarak Hintli bir Raca (Kral) tarafından yönetilmemiş. Racalar hep kendi bölgesel yönetimleriyle sınırlı kalmışlar. Hindistan’ın büyük toprak parçalarını yöneten ise hep dışarıdan gelen topluluklar ve onların kralları, hakanları, imparatorları olmuş. Zira Hindu Racalar, İslam’ın dalga dalga geldiğini ve kalıcı olacağını da fark etmemişler. Arap, Türk, Moğol istilacıları gelip geçici olarak görmüşler.

Hint Racalarının Fil Destekli Orduları
Hindistan tarihi boyunca filler orduların vazgeçilmez birer parçası olmuş. @Serhat Engül

Hindistan’da Türk Ve Moğol Etkisi

Racaların görüşünün aksine dışarıdan gelenler pek de geçici olmamış. Gazneli Mahmut’un, 11.yüzyılın hemen başında, Hindistan’ın büyük bölümünü ele geçirmesi ile başlayan İslam etkisi; bölgeyi 18.yüzyılda İngilizler gelene kadar terk etmemiş.

Gazneli Mahmud Hindistan Seferi
Gazneli Mahmud’un sarayını betimleyen tarihi bir resim.

Gazneli Mahmut’tan sonra uzun bir süre Türk-Afgan asıllı Delhi Sultanlığı bölgeye hakim olmuş. 1398’de ise Timur gelmiş. 1402’de Ankara savaşında Yıldırım Beyazıt’ı yenilgiye uğratıp, Osmanlı’da 14 sene sürecek Fetret Devri’ne sebep olan Aksak Timur’dan bahsediyoruz.

Timur Delhi’ye girip sultanlığı kalbinden vurmuş ve her yeri yerle bir etmiş. Sonra da ganimetlerle Semerkant’a dönmüş. Timur’un şehirde sebep olduğu enkazla ilgili “Öyle bir yıkım yaşandı ki, O’nun gidişinden sonra bir ay şehirde kuş bile uçmadı.” diye bir betimleme vardır.

Akabinde Türk – Moğol karışımı bir soydan gelen, Babür Şah sahneye çıkar. Ana dili Çağatay Türkçesi olan ve soyu Cengiz Han ile Timur’a dayanan Babür Şah; Hindistan’ı ele geçirir ve boyları kendine bağlar. Bu aynı zamanda 300 sene sürecek Babür İmparatorluğu’nun (Mughal Empire) başlangıcıdır.

O imparatorluk ki, günümüzdeki Hindistan turlarında görülecek tarihi eserlerin büyük bir bölümü, onların miras bıraktığı yapılardır.


Serinin Bir Sonraki Yazısı: Bölüm 3: Hindistan’da Babür İmparatorluğu


Önerilen Diğer Blog Yazıları:

 


© Milattan Önce Hindistan Tarihi Ve Hint Dinleri Hakkında Bilgi 2017 ve 2018

Hint Dinleri Tarihi – Serhat Engül

Kısaca Hint Dinleri Tarihi Ve Hakkında Kısa Bilgi was last modified: November 22nd, 2017 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

two × two =