info(at)istanbulclues.com

Roma İmparatoru Büyük Konsantin

Roma, devlet başkenti olarak sonradan seçilmemişti. Zaman içerisinde İmparatorluğa dönüşen bir şehir devletiydi. Yayılmacılığı her yöne ilerlediğinden, bir süre sonra kendini topraklarının tam merkezinde buldu. Ne var ki, bu konumu onu coğrafi bir merkez olmaktan öteye götüremedi.

Bin yıldan beri parlak bir tarıma sahip olan Doğu Akdeniz, iktisadi ve kültürel merkez olarak kaldı. Bu sebeple Roma İmparatorluğu’nun yönetim merkezini bir doğu eyaletine taşıma düşüncesi Roma’da çok önceden beri vardı. Fakat bu büyük projeyi gerçekleştirecek reformcu İmparator Konstantin oldu.

Roma İmparatoru Büyük Konstantin (Constantine)
İmparator Konstantin

Roma İmparatoru Konstantin Ve İstanbul

Roma İmparatorlarının yolunun İstanbul’la kesişmesinden bahsetmek için tarihte geriye uzun bir yolculuk yapmak ve 2.Yy’ın sonlarına gitmek gerekir.

Roma İmparatoru olan Septimus Severus, M.S. 195 yılında taht kavgasındaki rakibine destek vermiş olan Byzantion kentini kuşatmış ve öfke ile yakıp yıkmıştı. Fakat sonradan şehrin stratejik olarak vazgeçilemez bir noktada olduğunu fark etmiş ve şehri yeniden imar etmişti.

Roma İmparatorluğu’nun Yeni Başkenti Olan Konstantinopolis Temsili
Roma İmparatorluğu’nun İkinci Başkenti Konstantinopolis

İstanbul’un Roma İle Birlikte Eşbaşkent Olması

Konstantin, parçalanmakta olan İmparatorluğu yeni bir din altında toplamak istemiş ve bunun için de Hristiyanlığı seçmişti. (M.S. 325)  Büyük bir reform yaparak Pagan Roma İmparatorluğu’nu Hristiyanlığa evirirken, başkenti de zengin ve verimli Doğu topraklarına taşımak istedi. İstanbul Boğazı’na hakim muhteşem konumu ile Byzantion kentinde karar kıldı ve büyük bir yeniden inşa işine girişti. İmparatorluk mimarları orjinalde bir Yunan kent devleti olan Byzantion’u, Roma’nın basit bir eyaletinden; Roma’ya eşdeğer bir şehir haline getirdiler.

Şehir 324-330 yılları arasında eski halinin dört katı kadar genişletilerek yeniden inşa edildi ve Yeni Roma (Nova Roma) adıyla açıldı. Konstantin bu yeni şehri, yeni bir din üzerine inşa etmeye başladı. Bu amaçla günümüzde Ayasofya’nın olduğu yere Megale Ekklesia (Büyük Kilise) adıyla bir kilise inşa edildi. İlerleyen yıllarda Theodosius tarafından yenilenen kilise, korkunç Nika İsyanı sırasında yanıp kül oldu ve yerine günümüz Ayasofya’sı İmparator Justinianus tarafından 537 yılında inşa edildi.

Birinci İznik (Nikea) Konsili

İznik (Nikea) Konsili: Paganizmden, Hristiyanlığa Geçiş

Konstantin siyasi anlamda Hristiyanlığın temellerini atan kişi olmuştur. Nicaea (İznik) şehrinde ilk ekümenik konsülü toplamış (M.S 325) ve Hristiyanlığın din esasları burada belirlenmiştir. Bu konsülden sonra bazı önde gelen dini şehirlere, yüksek yetkili rahipler atanmış (Patriarchs) ve Pentarchy (Kutsal 5’li) Hristiyanlığın önde gelen dini yönetim merkezleri olmuştur. Bunlar Roma, Konstantinopolis, Antakya, Kudüs, İskenderiye şehirleridir. 11.Yy’dan sonra Batı kilisesinin lideri Roma’daki Papa, Doğu kilisesinin lideri ise İstanbul’daki Patrik olur. İkisi arasındaki rekabet yüzyıllar sürecektir.

imparator büyük konstantin
Konstantinopolis‘in kurucusu İmparator Konstantin‘in büstü.

Bir Dini Merkez Olarak Konstantinopolis

Konstantin, İstanbul’un tarihi yarımadasında Havariyyun Kilisesi (The Church of the Holy Apostles) adı verilen büyük bir kilise inşa etti. Bu kilisenin içinde İsa’nın havarilerini temsil eden 12 lahit yerleştirdi. Öldüğünde kendisi de bu kilisenin merkezine gömüldü. Bu hareketi tarihte bir aziz ve Büyük Konstantin olarak anılan imparatorun kendi yarattığı Konstantinopolis şehrini mistik bir dini merkez haline getirmek istemesine işaret eder.

Bazı tarihçilere göre Konstantin, Hristiyanlığı dağılmak üzere olan Roma İmparatorluğu’nu tek din altında toplamak üzere kabul etmiş ve son nefesine kadar Pagan olarak kalmıştır. Kimilerine göre ise kendisi koyu bir Hristiyandır ve kendini İsa’nın bir havarisi gibi göstermek istemiştir.

Roma İmparatorluğu’nun Doğu Ve Batı Olarak İkiye Ayrılması

Ne var ki, birleştirici bir tutkal olarak kullanmak istediği Hristiyanlık bile Roma’yı bir arada tutmaya yetmemiş. Ölümünden 58 yıl sonra, 395’te halefi Theodosius’un ölümüyle Roma İmparatorluğu, Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmüştür. Theodosius’un oğullarından Honorius 476 yılında barbar saldırıları sonucu yıkılacak olan Batı Roma İmparatorluğu’nun, Arcadius ise 1453’e kadar yaşayacak olan Doğu Roma İmparatorluğu’nun başına geçer. Arcadius, modern tarihte Bizans İmparatorluğu olarak bildiğimiz Doğu Roma’nın ilk hükümdarıdır.

Roma İmparatorluğu M.S. 395 yılında Doğu Ve Batı Olarak Ayrılması Harita
Roman Empire 395
Roma İmparatorluğu’nun M.S. 395 yılında Theodosius tarafından ikiye bölünmesi.

Konstantinopolis 1600 yıl boyunca İmparatorluklar Başkenti

Konstantin’in attığı sağlam temeller Konstantinopolis’i kendisinden sonra 1000 yıldan fazla yaşattı. 1453’te Osmanlılar şehri ele geçirmeden çok önce IV.Haçlı seferi sırasındaki Latin İstilası (1204) nedeniyle harabeye dönmüştü. Osmanlılar Doğu’nun rüya şehri Konstantinopolis’i umduklarından çok daha bakımsız bir durumda buldular. Şehri yeni baştan imar edip, yükselen Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti yaptılar. Saraylar, Camiler, Hamamlar, Konaklar inşa ettiler. Şehrin ismi Türkçe karşılığı olan Konstantiniyye olarak kaldı. “İstanbul” şehir için daha yakın tarihte benimsenen bir isimdir.

Şehrin kaderi Konstantin’den itibaren bir İmparatorluklar Başkenti olmaktı kurulduğu 330 yılından, 1922’de Osmanlı’nın yıkılmasına kadar da öyle kaldı.


Önerilen Diğer Tarih Yazıları


İmparator Büyük Konstantin Kimdir? Mezarı Nerede? Efsanevi Hayat Hikayesi

Serhat Engül

İmparator Konstantin ve İstanbul was last modified: October 18th, 2017 by Serhat Engül

17 thoughts on “İmparator Konstantin ve İstanbul”

  1. Binrota günlerinden bilirim, senin de benim gibi iflah olmaz Bizans ve Konstantinopol merakını. Bu şehrin her köşesi bir sır verir insana, sanki ilk kendin keşfetmişsin gibi. Tarihi kolay okunur hale getirmişsin, güzel bir site olmuş….Ben bu konuya biraz kadın dokundurmak istiyorum. Madem konu Konstantin ve yeni bir din diyorsun, annesi Azize Helena’yı es geçme smile ifade simgesi Taa Kudüslerden İsa’nın çarmıha gerildiği haçı bulup, çivilerini getirmiş, oğlunun miğferine ve atının eyerine tutturmuş…Ayrı bir konu edilebilecek bir kadın Helena. Biliyorsundur, Kocamustafapaşa’da isimleri de yanyana ; Konstantin e Helena Kilisesi.

    1. Merhaba Tütü. Bloguma hoş geldin. Beğenmene çok sevindim. Theodora, Zoe gibi tarihte önemli kadın şahsiyetleri de yazacağım. Helena aklıma gelmemişti, ipucu için çok teşekkürler. 😀

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

three × 5 =