İmparator Konsantin Kimdir?

İmparator Büyük Konstantin Kimdir? Kısaca Hayatı ve Ölümü

Roma, devlet başkenti olarak sonradan seçilmemişti. Zaman içerisinde İmparatorluğa dönüşen bir şehir devletiydi. Yayılmacılığı her yöne ilerlediğinden, bir süre sonra kendini topraklarının tam merkezinde buldu. Ne var ki, bu konumu onu coğrafi bir merkez olmaktan öteye götüremedi.

Bin yıldan beri parlak bir tarıma sahip olan Doğu Akdeniz, iktisadi ve kültürel merkez olarak kaldı. Bu sebeple Roma İmparatorluğu’nun yönetim merkezini bir doğu eyaletine taşıma düşüncesi Roma’da çok önceden beri vardı. Fakat bu büyük projeyi gerçekleştirecek reformcu İmparator Konstantin oldu.

İmparator Büyük Konstantin (Constantinus)

imparator konstantin kimdir kısaca
İmparator Büyük Konstantin

Romalıların İstanbul ile Tanışması

Roma İmparatorlarının yolunun İstanbul’la kesişmesinden bahsetmek için tarihte geriye uzun bir yolculuk yapmak ve M.S. 2. Yüzyıl’ın sonlarına gitmek gerekir.

Roma İmparatoru olan Septimus Severus, M.S. 195 yılında taht kavgasındaki rakibine (Bkz: Pescennius Niger) destek vermiş olan Byzantion kentini kuşatmış ve öfke ile yakıp yıkmıştı. Fakat sonradan şehrin stratejik olarak vazgeçilemez bir noktada olduğunu fark etmiş ve şehri yeniden imar etmişti.

İmparator Konstantin Kimdir? Kısaca Hayatı

Latinleşen ismi ile artık Byzantium olarak bilinen kent, ilk zamanlar Roma için önemli bir yer değildi. Romalıların, Byzantium’a (yani İstanbul’a) dikkatini yeniden çevirmesi için yaklaşık 130 yıl geçmesi gerekecekti.

Tetrarşi Dönemi denen ve dört imparatorun eş zamanlı olarak imparatorluğu yönettiği bir zamanda; İmparator Konstantin de gücü paylaşanlardan biriydi. Ancak doğası gereği başkalarının gölgesinde kalmaya pek niyeti yoktu. Sırayla tüm rakiplerini alt etti ve tahtı tek başına ele geçirdi.

Sonradan “Büyük” unvanını alacak olan İmparator Konstantin, Tetrarşi Dönemi’nin son savaşını Hrisopolis Muharebesi (Üsküdar Savaşı) ile İmparator Licinius‘a karşı vermiş ve kazanmıştı. İşte bu savaşta defansa çekilen Licinius’un Byzantium’un avantajlı mevkisini nasıl kullandığını görmüş ve ilham almıştı.

Byzantium üç tarafından denizle çevriliydi ve kuzeyinde Haliç gibi mükemmel bir “doğal liman” vardı. Şehrin karadan saldırılacak tek tarafı olan Batı kanadını güçlü surlar ile destekleyince, adeta aşılmaz olacaktı. Büyük vizyoner Konstantin, asırlar boyu ticaretin ve gücün merkezi olacak bu şehri adeta keşfetti.

İstanbul Eş Başkent Oluyor

Konstantin, parçalanmakta olan Roma İmparatorluğu‘nu yeni bir din altında toplamak istemiş ve bunun için de Hristiyanlığı seçmişti. (M.S. 325)  Büyük bir reform yaparak Pagan Roma‘yı Hristiyanlığa evirirken, başkenti de zengin ve verimli Doğu topraklarına taşımak istedi.

İstanbul Boğazı’na hakim muhteşem konumu ile Byzantium kentinde karar kıldı ve büyük bir yeniden inşa işine girişti. İmparatorluk mimarları aslında bir Yunan kent-devleti olan Byzantion’u, Roma’nın basit bir eyaletinden; Roma’ya eşdeğer bir şehir haline getirdiler.

Şehir 324 ile 330 yılları arasında eski halinin altı katı kadar genişletilerek yeniden inşa edildi ve Yeni Roma (Nova Roma) adıyla açıldı. Konstantin bu yeni şehri, yeni bir din üzerine inşa etmeye başladı.

Bu amaçla günümüzde Ayasofya’nın olduğu yere Megale Ekklesia (Büyük Kilise) adıyla bir kilise yapıldı. İlerleyen yıllarda II. Theodosius tarafından yenilenen kilise, korkunç Nika Ayaklanması sırasında yanıp kül oldu ve yerine günümüz Ayasofya’sı İmparator Justinianus tarafından 537 yılında inşa edildi.

Konstantin’in Adını Alan Yeni Başkent Konstantinopolis
İmparatorluğun İkinci Başkenti Konstantinopolis

İznik Konsili: Paganizmden, Hristiyanlığa Geçiş

Konstantin siyasi anlamda Hristiyanlığın temellerini atan kişi olmuştur. Nicaea (İznik) şehrinde ilk ekümenik konsülü toplamış (M.S 325) ve Hristiyanlığın din esasları burada belirlenmiştir.

Bu konsülden sonra bazı önde gelen dini şehirlere, yüksek yetkili rahipler atanmış (Patriarchs) ve Pentarchy (Kutsal 5’li) Hristiyanlığın önde gelen dini yönetim merkezleri olmuştur.

Bunlar Roma, Konstantinopolis, Antakya, Kudüs, İskenderiye şehirleridir. 1054 yılındaki Büyük Schisma (Doğu ve Batı Kiliselerinin Bölünmesi) sonrasında Batı kilisesinin lideri Roma’daki Papa, Doğu kilisesinin lideri ise İstanbul’daki Patrik olur. İkisi arasındaki rekabet yüzyıllar sürecektir.

Birinci İznik (Nikea) Konsili
Birinci İznik (Nikea) Konsili

İmparator Konstantin Nasıl Öldü ve Mezarı Nerede?

Konstantin, İstanbul’un tarihi yarımadasında Havariyyun Kilisesi (The Church of the Holy Apostles) adı verilen büyük bir kilise inşa etti. Bu kilisenin içinde İsa’nın havarilerini temsil eden 12 lahit yerleştirdi.

İmparator Konstantin çok uzun yıllar hüküm sürdükten sonra, doğal nedenlerden dolayı öldü. Vasiyeti üzerine bugün Fatih Camii’nin olduğu yerde bulunan Havariyyun Kilisesi’ne gömüldü. İmparator Konstantin’in mezarının nerede olduğu bugün kesin olarak bilinmemekle beraber, Fatih Camii‘nin temellerinin altında olduğu tahmin edilmektedir.

Kimilerine göre Konstantin, Hristiyanlığı dağılmak üzere olan imparatorluğu tek din altında toplamak üzere kabul etmiş ve kendisi Pagan olarak kalmıştır. Kimilerine göre ise koyu bir Hristiyandır ve Havariler (Havariyyun) Kilisesi’ne gömülerek kendisini İsa’nın bir havarisi gibi göstermek istemiştir.

Konstantin Kimdir, Kısaca Hayatı ve Ölümü

imparator konstantin hayatı kısaca
İmparator Konstantin

Roma İmparatorluğu’nun Doğu Ve Batı Olarak İkiye Ayrılması

Ne var ki, birleştirici bir tutkal olarak kullanmak istediği Hristiyanlık bile Roma’yı bir arada tutmaya yetmedi. Ölümünden 58 yıl sonra, 395’te halefi (yine Büyük adıyla anılan) Theodosius’un ölümüyle Roma İmparatorluğu, Doğu ve Batı olarak ikiye bölünmüştür.

Theodosius’un oğullarından Honorius 476 yılında barbar saldırıları sonucu yıkılacak olan Batı Roma İmparatorluğu’nun, Arcadius ise 1453’e kadar yaşayacak olan Doğu Roma İmparatorluğu’nun başına geçer. Yani Arcadius, modern tarihte Bizans İmparatorluğu olarak bildiğimiz Doğu Roma’nın ilk hükümdarıdır.

Roma İmparatorluğu’nun İkiye Bölünmesi
imparator konstantin nasıl öldü
Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesi

Konstantinopolis 1600 yıl boyunca İmparatorluklar Başkenti

Konstantin’in attığı sağlam temeller Konstantinopolis’i kendisinden sonra 1000 yıldan fazla yaşattı.

Ancak Konstantinopolis, 1453’te Osmanlılar şehri ele geçirmeden çok önce Latin İstilası (1204) nedeniyle harabeye dönmüştü. Osmanlılar Doğu’nun rüya şehri Konstantinopolis’i umduklarından çok daha bakımsız bir durumda buldular. Şehri yeni baştan imar edip, yükselen Osmanlı İmparatorluğu’nun başkenti yaptılar.

Saraylar, Camiler, Hamamlar, Konaklar inşa ettiler. Şehrin ismi Türkçe karşılığı olan Konstantiniyye olarak kaldı. “İstanbul” şehir için daha yakın tarihte benimsenen bir isimdir.

Şehrin kaderi Konstantin’den itibaren bir İmparatorluklar Başkenti olmaktı kurulduğu 330 yılından, 1922’de Osmanlı’nın yıkılmasına kadar da öyle kaldı.

Konstantin Kimdir Kısaca Hayatı by Serhat Engül

17 thoughts on “İmparator Konstantin Kimdir? Hayatı ve Ölümü”

  1. Binrota günlerinden bilirim, senin de benim gibi iflah olmaz Bizans ve Konstantinopol merakını. Bu şehrin her köşesi bir sır verir insana, sanki ilk kendin keşfetmişsin gibi. Tarihi kolay okunur hale getirmişsin, güzel bir site olmuş….Ben bu konuya biraz kadın dokundurmak istiyorum. Madem konu Konstantin ve yeni bir din diyorsun, annesi Azize Helena’yı es geçme smile ifade simgesi Taa Kudüslerden İsa’nın çarmıha gerildiği haçı bulup, çivilerini getirmiş, oğlunun miğferine ve atının eyerine tutturmuş…Ayrı bir konu edilebilecek bir kadın Helena. Biliyorsundur, Kocamustafapaşa’da isimleri de yanyana ; Konstantin e Helena Kilisesi.

    1. Merhaba Tütü. Bloguma hoş geldin. Beğenmene çok sevindim. Theodora, Zoe gibi tarihte önemli kadın şahsiyetleri de yazacağım. Helena aklıma gelmemişti, ipucu için çok teşekkürler. 😀

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *