serhateng(at)gmail.com
+90 532 256 93 12

Moğol İmparatorluğu Tarihi Hakkında Bilgi

Moğol İmparatorluğu Tarihi. Kuruluşu, Özellikleri ve Yıkılışı Hakkında Kısa Ve Özet Bilgiler

Moğol İmparatorluğu, dünya tarihindeki en büyük tek parça devlettir. “Tek Parça” derken üzerinde güneş batmayan imparatorluk benzetmesi yapılan, Britanya İmparatorluğu‘na gönderme yapıyoruz. Çünkü Britanya İmparatorluğu, İngiltere‘den, Hindistan‘a; Afrika‘dan Avustralya‘ya kadar uzanan, dağınık toprakları ile yüzölçümü açısından tarihte dünyanın en büyük imparatorluğu olarak biliniyor.

Moğol İmparatorluğu, 13. ve 14. Yüzyıl‘larda Asya‘nın büyük bir kısmında, Orta Doğu‘da ve hatta Doğu Avrupa‘da toprak sahibi olmuş devasa bir devlet. Bu göz kamaştırıcı başarı, Cengiz Han‘ın liderlik ve savaşçılık vasıfları sayesinde başlamış.

Moğolların kurduğu Orta Çağ‘ın en güçlü ordusu, çok uzun mesafeleri çok kısa sürede kat ederek yenilgi yüzü görmemiş. Orta Çağ için imkansız denilebilecek hızda manevra yapan ve haberleşen bu ordu, tüm dünyaya korku salmayı başarmış. Uzak Doğu‘daki Japon adaları, Çin, Rusya, Macaristan, İran gibi ülkeleri zapteden Moğollar, Orta Asya steplerinin de tek hakimi olmuşlar.

Bu uçsuz bucaksız sınırlara ve coğrafyanın sebep olduğu tüm olumsuzluklara rağmen, dünyanın en gelişmiş ve en hızlı posta sistemini icat ederek haberleşmeyi başarmışlar. Böylece başkent Karakurum‘da yaşayan Büyük Han, imparatorluğun en ücra köşelerinde bile olan biteni takip edebilmiş.

Moğol İmparatorluğu En Geniş Sınırları

Moğol İmparatorluğu En Geniş Sınırları

Görsel Hakkında Bilgi: Moğollar en geniş sınırlarına ulaştıkları 1279 yılında, dünyanın %22‘sine denk gelen bir toprak parçasına hükmediyordu. İmparatorluk topraklarının eni ise 12.74 milyon mil veya 20 milyon kilometreye denk geliyor


Moğol İmparatorluğu Kurucusu Cengiz Han

Cengiz Han, tahta çıkmadan önce Timuçin adını taşıyordu. 1160‘larda dünyaya gelen ve hayatta kalmak için büyük mücadele veren Timuçin, çektiği çile sayesinde müthiş bir irade sahibi oldu. Katıldığı savaşlar sayesinde cesur, gözüpek ve tecrübeli bir savaşçı haline gelen Timuçin, Moğol ve Türk kabileleri tarafından ortak lider olarak seçildi. Kurultay tarafından “Büyük Han” ünvanı layık görülen Timuçin, Cengiz Han adıyla Moğol İmparatoru oldu.

Başına geçtiği imparatorluğu her yöne doğru genişleten Cengiz Han; Çin İmparatorluğu ve Harzemşahlar Devleti gibi büyük güçleri dize getirdi. Orta Asya‘da tam hakimiyet sağlayan; Doğu’da Çin, Batı’da ise İran‘a kadar uzanan uçsuz bucaksız bir devlet oluşturan Cengiz Han öldüğünde, oğlu Ögeday tahta çıktı.

Ögeday Han, imparatorluğu Batı’ya doğru genişletti ve Rusya‘ya da yayıldı. Ögeday, başkent Karakurum‘u ihya etti ve bu sonsuz sınırların kalbi haline getirdi. Başarılı bir merkezi yönetim sergileyerek, tüm devlete hakim olduğu gibi, ticareti de çok geliştirdi.

Moğol İmparatorluğu Haritası

Moğol İmparatorluğu Haritası En Geniş
Moğol İmparatorluğu Haritası

Görsel Hakkında Bilgi: Haritada Koyu Yeşil olarak gördüğümüz kısım, Cengiz Han’ın hayatı sırasında kurulan İmparatorluğu gösteriyor. Açık Yeşil ile gösterilen alanlar ise kendinden sonra gelen Ögeday, Güyük ve Mengü Hanlar döneminde genişleyen sınırlar.


Cengiz Han’ın Oğlu Ögeday Ve Taht Kavgaları

Cengiz Han ölmeden önce, kurultaya oğlu Ögeday‘ın Han seçilmesini emretmişti. Cengiz Han’ın vasiyeti gereği, Cengiz’in en büyük oğlu olmamasına rağmen, Ögeday’ı Han seçti.

Büyük oğlunu asabi ve dengesiz olarak niteleyen Cengiz Han, daha soğukkanlı ve bilge olan Ögeday‘ı özellikle seçmişti. Ögeday’ın 1241 yılındaki ölümünden sonra, Moğol hanedanında taht kavgaları patlak verdi.

Güyük Han Ve Ardından Mönkge Han

Esasında Kurultay tarafından derhal Ögeday’ın oğlu Güyük, Büyük Han seçilmişti. Ancak sağlığı problemli olan Güyük, yalnızca iki yıl sonra öldü. Bunun üzerine güç dengeleri değişti ve Cengiz Han’ın Ögeday’dan değil, başka bir oğlundan olan torunu Mönkge (Mengü) Han seçildi. Mönkge‘nin yönetimi başarılıydı. Onun zamanında Doğu’da Vietnam‘a, Batı’da ise Bulgaristan‘a kadar ilerlediler.

Mönkge’nin kardeşi Hülagü, Bağdat‘ı ele geçirdi. Daha sonra Mönkge’nin kardeşi Kubilay ile Hülagü Çin’in güney bölgelerine sefer düzenlediler.

Kubilay Han

Mönkge ölünce, Kubilay ve Arık Böke (Möngke’nin kardeşleri) kavgaya tutuştular ve Kubilay kazandı. (1264) Ancak bu tarih aynı zamanda Moğolların zayıflamaya başladığı zamana denk geliyor. Bunun sebepleri hem taht kavgaları, hem de Moğol İmparatorluğu‘nun da her devlet gibi belli bir zirve noktasından sonra düşüşe geçmeye başlamasıdır.

Moğol İmparatorluğu’nun Kubilay Han Dönemi Sınırları

Moğol İmparatorluğu Sınırları
Moğol İmparatorluğu Kubilay dönemi en geniş sınırları

Moğol İmparatorluğu’nun Yıkılışı Ve Parçalanması

Moğol İmparatorluğu’nun başına Kubilay Han geçtikten sonra merkezi yönetim zayıfladı ve parçalanma işaretleri baş gösterdi. Bu süreçte Moğol İmparatorluğu dört parçaya bölündü.

Kubilay Hanlığı (Yuan Hanedanı), Çağatay Hanlığı (Chaganate), İlhanlılar Devleti (Ilkhanate) ve Altın Orda Devleti (Golden Horde) ortaya çıktı.

Böylece, Cengiz Han‘ın kurduğu büyük imparatorluk 168 yıl içinde önce zirveyi gördü ve sonra da dağıldı. Ancak bu imparatorluğun dünya tarihinde yaptığı etki çok büyüktür. Bu konuyla ilgili daha detaylı açıklamaları Cengiz Han Kimdir isimli yazımızda bulabilirsiniz.

Moğol İmparatorluğu’nun Yıkılışı Harita

Moğol İmparatorluğu Haritası
Moğol İmparatorluğu’nun Yıkılışı Harita

Görsel Hakkında Bilgi: Haritada görüldüğü üzere İran ve dolaylarında İlhanlılar Devleti / Rusya civarında Altın Orda Devleti / Afganistan civarlarında Çağatay Kağanlığı / Moğolistan-Çin dolaylarında Kubilay Kağanlığı kuruldu.


Moğol İmparatorluğu Ordusu

Moğol ordusunun en büyük özelliği, Orta Asya‘nın kısa boylu atlarından müthiş bir süvari gücü oluşturmasıdır. Atlarına gözü gibi bakan Moğollar, her bir asker için birden fazla at ile sefere çıkarlardı.

At üzerinden hiç inmeden, yolda bindiği atı değiştiren ve hatta yemeği bile at üstünde yiyen Moğol Orduları, Orta Çağ’da görülmemiş bir hızla yol alırlardı. Ekseriyetle Moğolların geldiği duyulduğu andan itibaren, çok kısa bir sürede düşman önlem alamadan üzerine çökerlerdi.

Moğollar atlarını mükemmel sürdüğü gibi, at üstünden ok atma, kılıç kullanma konularında da çok üstündüler. Moğol ve Türk boyları birlikte savaştığı ve iç içe yaşadığı için, Türk ordularında da buna benzer özellikler bulunur.

Moğolların Savaş Taktikleri Etkili Ve Acımasızdı

Moğol İmparatorluğu Askerleri
Türk-Moğol Süvarisi Savaşırken.

Moğol İmparatorluğu Bayrağı

Cengiz Han döneminde imparatorluk bir bütün iken, bayrak aşağıdaki görseldeki gibiydi. Resim Moğolistan‘da Cengiz Han dönemini canlandıran bir gösteriden alıntıdır.

Moğol İmparatorluğu Arması
Moğol İmparatorluğu Bayrağı

Önerilen Diğer Tarih Yazıları:

Roma İmparatorluğu Tarihi

Büyük Selçuklu Devleti Tarihi

Osmanlı İmparatorluğu Tarihi

Bizans İmparatorluğu Tarihi

Kutsal Roma İmparatorluğu Tarihi


Moğol İmparatorluğu Tarihi, Haritası blog yazısı by Serhat Engül

Moğol İmparatorluğu Tarihi, Kurucusu, Bayrağı Ve Haritası 2018
Moğol İmparatorluğu Tarihi, Kurucusu, Bayrağı, Harita was last modified: January 20th, 2018 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *