info@istanbulclues.com

Sultanahmet Yılanlı Sütun Efsanesi

Antik savaşlar günümüz dünyasında çok ilgi gören bir konudur. 300 Spartalı, Truva, Büyük İskender gibi mitolojik filmler ve belgeselleri izlemek gerçekten çok keyiflidir.

İstanbul’da alışılmış görülecek yerlerin çok yakınında, eski ihtişamından geriye maalesef pek bir şey kalmamış, fakat muhteşem bir geçmişe sahip bir tarihi eser bulunur.

Geçmişte şanlı Roma İmparatorlarının, locasında oturup yarışları izlediği Konstantinopolis Hipodromu’nun tam merkezinde duran, bakırdan imal edilmiş Yılanlı Sütun heykeli, belki de İstanbul’un en eski tarihi eserlerinden biridir. Aslına bakarsanız tam olarak da İstanbul’a ait değildir.

Tarihte Sultanahmet Atmeydanı’nda Bulunan Hipodrom
Bizans Dönemi Konstantinopolis Hipodromu
Bizans Dönemi, Konstantinopolis Hipodromu’nda Mısır Obeliski ve Örme Sütun arasında Yılanlı Sütun da seçilebiliyor. Arka planda ise Ayasofya var.

Tarihte Yunan – Pers Savaşları

Milattan yaklaşık 500 yıl önce, batıya doğru topraklarını genişleten Pers İmparatorluğu ile Akdeniz bölgesinin deniz ticaretini elinde bulunduran Yunan Şehir Devletleri arasında bir savaşlar serisi başladı. Pers İmparatoru, günümüz Türkiye’si üzerindeki Yunan sitelerinin büyük bir bölümünü ele geçirdi.

Bu sitelerden Ionia’da Perslilere karşı büyük bir isyan başladı. Bu isyana Yunan anakarasındaki ülkeler tarafından verilen destek, Persliler ile Yunanlılar arasındaki büyük savaşların fitilini ateşledi.

Antik Çağdaki Greko-Pers Savaşlarının Bir Tasviri
Tarihte Yunan Pers Savaşları
Yunan Pers savaşları efsanelerle karışmış tarihi ile çok ilgi çekicidir.

İmparator Darius, Yunanistan’ın tamamını ele geçirmek istiyordu. Bu amaçla generali Mardonious büyük bir fetih dizisine başladı. Trakya ve Makedonya’yı ele geçirdi. Fakat Persliler Maraton Savaşı’nda büyük bir yenilgiye uğradılar.

Darius’un ölümünden sonra, oğlu Serhas (Xerxes) bayrağı devraldı ve Perslilerin ikinci Yunanistan’ı işgal hamlesi başladı. Bu işgal girişimi sırasında dünyaca ünlü Thermopylae Savaşı yaşandı. Bu savaş sırasında dünyanın o güne kadar gördüğü en büyük ordulardan biri olan Serhas’ın ordusu, bir dağ geçidinde 300 Spartalı asker tarafından olduğu yerde kilitlendi. Spartalılar ölümüne savaşıp, zaman kazanırken birleşmiş Yunan siteleri ordusu savaş alanına yetişti ve Perslileri büyük bir yenilgiye uğrattı.

M.Ö. 500 Dolaylarında Pers İmparatorluğu Haritası
Antik Çağlarda Pers İmparatorluğu
Antik Çağlarda Pers İmparatorluğu’nun genişlemesi ve Akdeniz’deki Yunan Siteleri’ni ele geçirmesi…

Bir Zafer Anıtı olarak Yılanlı Sütun

Bu savaşın ardından kara savaşlarının sonuncusu olan Plataea Savaşı yaşandı ve Yunanlılar, Persliler üzerinde kesin bir zafer elde ettiler. İşte bu son savaşta yenilen Pers ordusunun kalkanları toplandı ve eritildi. Eritilen kalkanlardan, bu zaferi ölümsüzleştirmek adına bir anıt sütun yaratıldı. Bu sütunun adı Yılanlı Sütun’dur.

Sütun birbirine dolanmış üç yılan ve onların üç ayrı yöne doğru bakan başlarından oluşuyordu. Yunanistan’ın Delphi şehrindeki, Apollon tapınağının önüne dikildi.

324 yılında İmparator Konstantin, küçük bir yunan şehri olan Byzantion’u Roma İmparatorluğu’nun yeni başkenti olarak seçmiş ve onu baştanbaşa yeniden inşa etmekle meşguldü. Yeni imparatorluk şehrine büyük bir Hipodrom inşa edildi. Bu Hipodrom’un merkezine ise birbirinden değerli anıtlar dikilmek istendi. Bu amaçla Mısır Obeliski olarak bildiğimiz III.Tutmosis Sütunu, Mısır’dan; Yılanlı sütun ise Yunanistan’dan getirilip, Hipodrom’un merkezine dikildi.

Yılan başlarının üzerinde öncelerde altın bir kazan bulunmaktaydı. Altın kazan rivayete göre IV.Haçlı seferi sırasında Konstantinopolis’in Latin orduları tarafından işgali ve yağma edilmesi sırasında çalındı.

Osmanlı Döneminde Yılanlı Sütun

Şehir 1453’te Osmanlı’ların eline geçtikten sonra, Yılan başlarının tılsımlı olduğu ve şehri zararlı hayvan istilasından koruduğuna inanılmış ve olduğu gibi korunmuştur.

Osmanlı döneminde 1700’lü yıllara kadar varlığı bilinen ve tüm minyatürlerde resmedilen yılanlı sütun, bir rivayete göre sarhoş bir Polonyalı soylu tarafından parçalanmış ve vandalizme kurban gitmiştir. Bir diğer rivayete göre ise doğal nedenlerle sütunun yılan başlarını tutan üst kısmı kopup yere düşmüş ve parçalanmıştır.

Osmanlı Döneminde Atmeydanı Ve Yılanlı Sütun
Osmanlı Döneminde Yılanlı Sütun
Osmanlı dönemi Atmeydanı’nda Yılanlı Sütun

Yılan başlarından bir tanesi Osmanlı’nın son dönemlerinde kurulmuş olan İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir. Yılanlı sütun ise bugün her zamanki yerinde, hipodromun merkezinde ihtişamlı dikilitaşların arasında durmaktadır. Hikayesini bilen rehberler misafirlerini heyecanlandırmak için bu efsaneleri anlatırlar.

Büyük bir coşku ve heyecanla anlattığım Greko-Pers savaşlarının, nasıl da önünde duran bir sütunla ilişkilendiğini duyan ve tüyleri diken diken olan bir çok müşterim olmuştu. Eski ihtişamını kaybetmiş olsa da, Yılanlı sütun benim için İstanbul’un en özel tarihi eserlerinden biridir.

Yılanlı Sütun’un Başlarından Biri Arkeoloji Müzesi’nde Sergileniyor
Yılanlı Sütun Başı Arkeoloji Müzesi
İstanbul Arkeoloji Müzesi’ndeki Yılan başlarından biri…

Tavsiye Edilen Yazılar:


Serhat Engül

300 Spartalı’dan Günümüze Yılanlı Sütun Efsanesi was last modified: January 13th, 2017 by Serhat Engül

2 thoughts on “300 Spartalı’dan Günümüze Yılanlı Sütun Efsanesi”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

three × one =