serhateng(at)gmail.com
+90 532 256 93 12

Osmanlı İmparatorluğu Haritası

Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme, Çöküş, Dağılma Dönemleri Osmanlı Devleti Haritası

Osmanlı İmparatorluğu, Anadolu Selçuklu Devleti’nin tarih sahnesinden silinmesinin ardından, 1299’da Anadolu’nun Söğüt ve Domaniç (Bilecik ve Kütahya) topraklarında kurulan bir beyliktir.

Anadolu coğrafyasında kendisinden insan kaynağı açısından büyük ve stratejik olarak avantajlı beylikler olmasına rağmen, doğru hamleleri yaparak askeri açıdan güçlü ve hızla genişleyen bir devlet olmayı başarmıştır.

Anadolu Selçuklu Devleti Haritası

Anadolu Selçuklu Devleti Osmanlı Öncesi Harita
Anadolu Selçuklu Devleti – Osmanlı Devleti Öncesi Anadolu Haritası

Üstteki Görsel Hakkında: Büyük Selçuklular, Orta Asya’dan göç ettikleri için, Anadolu onlara göre batıda kalıyordu. Selçuklular döneminde Türkler, Anadolu’ya “Roma Diyarı” manasına gelen “Rumeli” adını vermişlerdir. Büyük Selçuklu Devleti‘nin yıkılışından sonra kurulan Anadolu Selçukluları’nın uluslararası terminolojide adı “Seljuk Sultanate of Rum” yani Batı Sultanlığı veya Rumeli Sultanlığı’dır. Anadolu Türkleşince, yeni Rumeli de artık Trakya olmuştur.

Osmanlı Devleti Nasıl Kuruldu Ve Yayıldı?

Osmanlı Beyliği’nin kaderini değiştiren şey, komşusu olduğu Bizans İmparatorluğu’nda iç karışıklıklar ve taht kavgaları yaşanmasıdır. Geçmişin kadim Bizans İmparatorluğu, özellikle IV.Haçlı Seferi‘nde yaşadığı istila (1204-1261) yüzünden çok zayıfladı ve bir daha toparlanamadı. (Bkz: İstanbul’da Latin İstilası)

1400‘lü yıllar itibarı ile ancak Anadolu‘daki Türk Beylikleri kadar topraklara sahiptir. İnsan kaynaklarını da büyük oranda yitirdiği için, Osmanlı‘nın Batı’ya doğru ilerleyişini durduramamıştır. Kurucu Osmanlı Sultanları, çok önemli stratejik hamleler ile bu altın fırsatı çok iyi değerlendirir.

Osmanlı Devleti’nin Kuruluş Dönemi Beylikler Haritası

Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi Anadolu Beylikler Haritası
Osmanlı Devleti Kuruluş Osman Bey Dönemi Anadolu Beylikler Haritası

Görsel Hakkında: Haritada görüldüğü üzere, Osmanlılar diğer beyliklerden daha büyük ve güçlü değil. Ancak Bizans ile komşu olması ve ilk padişahların fırsatları iyi kullanması sayesinde genişlediler. Osmanlı devlet politikası olarak Batı’ya doğru yayılmayı benimsemiş, Kuruluş ve Yükselme dönemi boyunca bu kuralı bozan tek padişah Yavuz Sultan Selim olmuştur.

İkinci Osmanlı Sultanı olan Orhan Bey, bir Bizans İmparatoru‘nun kızı ile evlenmiş ve Gelibolu’da Çimpe isimli önemli bir hisarı çeyiz olarak devralmıştır. Osmanlı Devleti’nin Rumeli yani Avrupa Yakası’ndaki ilk toprağı olan bu kale, bir çıkış noktası olmuş ve Osmanlılar, Balkanların iç kısımlarına hızla yayılmışlardır.

İstanbul’un Fethinden Hemen Önce 1453 Osmanlı Devleti Sınırları Haritası

Askeri bir gelenekten gelen Osmanlılar, 3. Sultan olan I. Murat döneminden itibaren “Devşirme” adı verilen bir askere alma sistemi kurarlar. Bu askere alma sistemi, Balkanlar’daki kırsal bölgelerden seçilen sağlıklı ve güçlü gençlerin, Yeniçeri asker ocaklarında iyi bir askeri eğitim alması ve elit bir Osmanlı savaşçısı olarak yetişmesidir.

Osmanlı Devlet yönetimi, bu özel seçilmiş çocuklardan, 300 yıl boyunca yenilgi yüzü görmeyen bir harp makinesi meydana getirmeyi başarmıştır.

İstanbul’un Fethi Öncesi 1453 Fatih Sultan Mehmet Dönemi Haritası
İstanbul'un Fethi Osmanlı Haritası Fatih Sultan Mehmet Dönemi
Fatih Sultan Mehmet Dönemi İstanbul Fethi Öncesi Harita 1453

Görsel Hakkında: Konstantinopolis, yani İstanbul, Orta Çağ’da dünyanın en gelişmiş ve zengin şehriydi. Bunun en büyük sebebi de, İpek Yolu gibi Doğu’nun zenginliklerini, Batı’ya taşıyan ticaret yollarının kavşak noktası olmasıydı. Asya‘nın kıymetli kumaşları, baharatları v.b. İstanbul‘a geliyor ve Haliç‘teki limanlardan gemiye yüklenip, Avrupa‘ya ihraç ediliyordu. Bundan önceleri Bizans, sonraları ise Osmanlı büyük servet elde etti. Ticaretin denizcilik ve ulaştırma kısmını Venedikliler ve Cenevizliler üstlenmişti.

Osmanlı Kuruluş’tan Yükselme’ye Padişahlara Göre Genişleme Haritası

Osmanlı, Fatih Sultan Mehmet‘in Konstantinopolis‘i fethedilmesinin ardından, bir İmparatorluk haline geldi. Konstantiniyye, yani İstanbul başkent oldu ve Osmanlı, Anadolu’da Türk birliğini sağladı.

Yavuz Sultan Selim‘in padişahlığı sırasında kutsal toprakları elde etti. Günümüzde olduğu kadar geçmişte de çok büyük dini önemi olan Mekke, Medine, Kudüs ve Mısır gibi şehirler/eyaletler Osmanlı İmparatorluğu’nun eline geçti.

Osmanlı’nın ticaret yollarını ele geçirmesi, ona sonsuz bir gelir kaynağı sağladı. İpek Yolu ve Baharat Yolu gibi geçmişin en önemli ticaret güzergahları, yüzyıllar boyunca Osmanlılar tarafından kontrol edildi.

Osmanlı İmparatorluğu’nda Padişahların Hükümdarlık Yıllarına Göre Genişleme Haritası
Osmanlı Devleti Haritası
Osmanlı Kuruluş Döneminden İtibaren Padişahlara Göre Genişleme Haritası 1299-1699

Görsel Hakkında: Osmanlı, Osman ve Orhan Bey zamanında haritadaki kırmızı yerlere sahipti. Elde yalnızca İznik, Eskişehir ve başkent Bursa vardı. I. Murad döneminden itibaren Balkanlarda yayılma hızlandı. II. Murad ve oğlu Fatih Sultan Mehmed döneminde Anadolu’nun Adana’ya kadar olan kısmı alınmış, Balkanlarda ise Trakya, Bulgaristan, Selanik gibi yerler fethedilmişti. Yavuz Sultan Selim açık sarı ile gösterilen Suriye, Irak, Kudüs, Mısır gibi yerleri bir çırpıda ele geçirdi. Kanuni döneminde fetihler devam etti. (Yeşil) Kanuni‘den sonra bile genişlemenin devam ettiğini mor kısımlarda görüyoruz.

Osmanlı İmparatorluğu Fatih Sultan Mehmet’ten Kanuni Sultan Süleyman’a Harita

Osmanlı, Fatih Sultan Mehmet‘in Padişah olduğu 1451 yılından başlayarak, Kanuni Sultan Süleyman‘ın öldüğü 1566 yılına kadar altın yıllarını yaşadı. Bu dönemde İmparatorluk mükemmel yönetildi ve hızla genişledi.

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Haritası
Fatih Sultan Mehmet Ve Kanuni Sultan Süleyman Dönemi Harita
Osmanlı İmparatorluğu Haritası – Kanuni Sultan Süleyman’ın Ölümünde Sınırlar

Osmanlı İmparatorluğu Yükselme Dönemi Haritaları

Osmanlı Devleti’nin yükseliş dönemini en iyi betimleyen haritalardan biri de aşağıdaki İngilizce haritadır.

Osmanlı İmparatorluğu Kuruluş Ve Yükselme Dönemi Haritası 1359 – 1683
Osmanlı Devleti Yükseliş Dönemi Haritası
Osmanlı Devleti Harita – Kuruluş Ve Yükselme Dönemleri Detaylı

Osmanlı İmparatorluğu En Geniş Sınırları Haritası

Osmanlı’nın genişlemesi ve yükselişi Kanuni Sultan Süleyman döneminden sonra da devam etti. Sultan Süleyman’dan sonra devletin başına onun kadar iz bırakmış bir padişah geçmese de, Osmanlı ihtişamından pek bir şey kaybetmedi. Bu dönemde güçlü Valide Sultanlar (Nurbanu Sultan, Safiye Sultan, Kösem Sultan) ve becerikli Sadrazamlar (Sokullu Mehmed Paşa, Köprülü Ailesi) devleti yönetti.

Osmanlı’nın En Geniş Sınırları Haritası
Osmanlı İmparatorluğu (Devleti) En Geniş Sınırları Haritası
Osmanlı Devleti Haritası İmparatorluğun En Geniş Sınırları

Avrupa Haritasında Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlardaki Sınırları

avrupa-haritasinda-osmanli-devleti-sinirlari
Avrupa haritasında Osmanlı’nın Balkan vilayetleri ve Batı sınırları.

Görsel Hakkında: Avrupa, Osmanlı Devleti’nin geliştiği ve güçlendiği 15 ve 16. Yüzyıl’larda, iç savaşlarla meşguldü. Kutsal Roma İmparatorluğu, İngiltere, İsveç ve Fransa gibi ülkeler adeta birbirini yiyordu. İspanya‘da bir birlik yoktu. Kastilya, Aragon gibi eyaletlere bölünmüştü ve Güney İspanya’da Endülüs Emevileri vardı. Ancak tam da Osmanlı’nın çıkışa geçtiği yıllarla paralel olarak, İspanya’da Aragonlu Ferdinand ve Kastilyalı Isabel evlendiler. Bir birlik sağlandı ve Emeviler yenilgiye uğratıldı. Çok uzun yıllar süren ve Avrupa‘nın merkezinde cereyan eden 100 Yıl Savaşları sona erdi. İtalya’dan başlayan Rönesans akımı Avrupa’ya yayıldı. Martin Luther’in ön ayak olması ile dinde Reform sesleri yükseldi. Coğrafi Keşifler ve akabinde Bilim Devrimi başladı. Osmanlı’nın en yüksekte olduğu dönemde, Avrupa da yüzlerce yıl süren Karanlık Çağ‘dan çıkmaya başlamıştı.

Osmanlı İmparatorluğu’nun Eyaletlerini Gösteren Harita

Osmanlı çok uluslu bir imparatorluktu ve üç kıtaya yayılmıştı. Osmanlı’nın eyaletleri ve hangi yıllarda Osmanlı’ya katılmış olduğu aşağıdaki haritada işaretlenmiştir.

Osmanlı Devleti Eyaletleri Haritası
osmanli-devleti-eyaletler-haritasi
Osmanlı Devleti Harita

Osmanlı İmparatorluğu Fetihler Haritası

İmparatorluk kuruluşundan, Karlofça Anlaşması‘na (1699) kadar kesintisiz genişlemesine devam etmiştir. Türk amiralleri olan Barbaros Hayrettin, Piri Reis ve Turgut Reis Osmanlı’yı, Akdeniz’de rakipsiz bir güç haline getirdiler.  Osmanlı’nın en ünlü ve başarılı mimarı Mimar Sinan da yükseliş döneminin zirvesinde yaşamış ve Sultan Süleyman, Sultan II.Selim ve Sultan III.Murad dönemlerinde İstanbul’a muhteşem eserler kazandırmıştır.

Osmanlı Duraklama Dönemine Girerken Sınırları Harita

Osmanlı Duraklama Dönemi Harita
Osmanlı Devleti Haritası – Sultan Mehmet’ten, Sultan Süleyman’a Fetihler

Osmanlı İmparatorluğu Gerileme Dönemi Kaybedilen Topraklar Harita

Osmanlı İmparatorluğu, 1699 yılındaki Karlofça Anlaşması‘ndan sonra toprak kaybetmeye başlamış ve yükseliş dönemindeki kadar istikrarlı bir şekilde toprak kaybetmiştir. I.Dünya Savaşı‘na kadar toprak kaybetmeye devam eden Osmanlı İmparatorluğu‘nun, kaybedilen toprakları aşağıdaki haritada renkleri ile beraber gösterilmiştir. Birinci Dünya Savaşı‘nın patlak verdiği 1914 yılı itibariyle, Osmanlı’nın elinde yalnızca pembe renkli kısımlar kalmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu Gerileme Dönemi Haritası

Osmanlı İmparatorluğu Gerileme Dönemi Haritası
Osmanlı İmparatorluğu Haritası Gerileme Dönemi – Toprak Kayıpları

Görsel Hakkında: Coğrafi Keşifler ile açık denizlere açılmaya başlayan Avrupa’da Portekiz, İspanya ve Hollanda gibi ülkeler denizcilikte çok ileri gittiler. İspanya Kralı Ferdinand ve Kraliçe Isabel‘den maddi destek alan Kristof Kolomb, o zamana kadar varlığı bile bilinmeyen Amerika‘yı keşfetti. Ümit Burnu‘ndan dolanıp Hindistan‘a ve Çin‘e gitmenin yolunu buldular. Açık denizlerdeki bu hareket kabiliyeti, Osmanlı’nın büyük paralar kazandığı İpek Yolu‘na ve kervan ticaretine alternatif haline geldi. İstanbul, üst satırlarda bahsettiğimiz merkez liman olma özelliğini yitirdi. Artık ticaret kara değil, deniz üzerinden dönüyordu. Osmanlı’nın çöküşünü hazırlayan, her şeyden çok bu maddi kayıplar ve denizcilikteki eksikler oldu. Ulus devletlerin ortaya çıkması ile İngiltere ve Fransa güç kazandılar. Sömürgecilik yarışında diğer tüm devletleri saf dışı bıraktılar. İlk hedefleri de Osmanlı’nın Kuzey Afrika‘daki toprakları oldu. Haritada görüldüğü üzere Tunus, Libya, Mısır elden çıktı. Buna paralel olarak Fransız İhtilali‘nin yaydığı özgürlük akımı ile Balkanlar‘daki ülkeler de isyan ettiler ve ayrıldılar.

Osmanlı Dağılma Ve Çöküş Dönemi I. Dünya Savaşı Öncesi Harita

Osmanlı’nın son dönemlerinde bazı padişahlar ciddi reform girişimlerinde bulunmuş fakat bunlar bazen yeniçeriler, bazen de halk tarafından engellenmiştir. Yeniçeri Ocağı‘nın II.Mahmud tarafından kaldırılması ile yeni bir ordu kurulmuş ve bazı başarılar elde edilmiştir.

Ancak Rusya‘nın gittikçe güçlenmesi ve Avrupa‘daki ülkelerdeki teknolojik gelişmeler ve bunun getirdiği zenginleşme ile Osmanlı askeri manada geride kalmaya başlamıştır. Bu dönemde imparatorluk, teknik anlamda kendinden üstün ordularla başa çıkabilmek için çok daha fazla insan kaybetmiş ve özkaynakalarını yitirmiştir.

Osmanlı İmparatorluğu Dağılma, Çöküş Dönemi Haritası

Osmanlı İmparatorluğu Dağılma Çöküş Dönemi Haritası
Osmanlı İmparatorluğu Haritası Dağılma Ve Çöküş Dönemleri

Osmanlı İmparatorluğu’nun Parçalanması

Padişahın damadı Enver Paşa‘nın kararı ile 1914’te I. Dünya Savaşı‘na Miğfer Kuvvetleri‘nin (Almanya ve Avusturya) yanında katılan Osmanlı İmparatorluğu, kendisini dört yıl süren yıkıcı bir savaşın içinde buldu.

Maalesef I.Dünya Savaşı’nda birçok cephede kayıplar yaşandı. Çanakkale Savaşı‘nda verilen destansı savunma mücadelesi uzun vadede memleketi kurtarmaya yetmedi ve İstanbul müttefik kuvvetler tarafından işgal edildi.

Türk Milletinin Bağımsızlık Mücadelesi

Bilindiği üzere eski bir Osmanlı askeri olan Mustafa Kemal Atatürk, Anadolu’da yeniden organize ettiği Osmanlı güçleri ile Kurtuluş Savaşı’nı örgütledi. Osmanlı’nın Fevzi Çakmak Paşa, Kazım Karabekir Paşa, İsmet İnönü Paşa gibi generalleri ile bağımsızlığa giden yolu açmayı başardı.


Önerilen Diğer Tarih Yazıları:

Osmanlı Tarihi Dışındaki Tarih Yazıları


Osmanlı İmparatorluğu Haritası Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme Blog Yazısı

Osmanlı Devleti Haritası Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme Dönemleri

Osmanlı Devleti Haritası Kuruluş, Yükselme, Gerileme was last modified: March 28th, 2018 by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *