Tarih Öncesi Çağlar ve Medeniyetler

Tarih Öncesi Çağlarda Yaşam ve Özellikleri Hakkında Kısa ve Özet Bilgi

Tarihte yazının icadından önceki çağlar, Tarih Öncesi Çağlar olarak adlandırılır iken, yazının bulunmasından sonrası ise Tarih Çağları olarak geçmektedir. Bu makalede, tarih öncesi çağlar hakkında kısa ve özet bilgiler bulabilir ve tarih öncesi çağlarda öne çıkan eski uygarlıkları ve antik medeniyetleri tanıyabilirsiniz.

Tarih Öncesi Çağlarda Yaşam Hakkında Kısa Bilgi

  • Eski Taş Çağı (Yontma Taş Devri)

Eski Taş Çağı’nın başlarında insanlar ilkel sürüler halinde yaşamışlardır. Bu çağdaki insan varlığı, az kişiden oluşan hayli dayanıksız bir topluluklar olarak kabul edilebilir. İnsanın doğa sahnesine çıktığı dördüncü zamanda, bir Buzul Çağı yaşanmaktaydı. İnsan bu çetin koşullara tahtayı yontup aletler yaparak ve toplu halde hareket ederek karşı koymuştur. Yontma Taş Devri’nin sonlarına doğru ateş bulunmuştur.

İlkel sürü, bir süre sonra yerini İlkel Klan’a bırakır. Doğal bir iş bölümü gerçekleşir. Özetle Eski Taş Çağı’nın sonunda insan ilk sürüsel yapısını yitirmiştir. Üretici güçler geliştikçe ve iş bölümü arttıkça, yerini daha gelişmiş bir sosyal örgütlenmeye bırakır.

Bu gelişmeler, insanların konuşma yetilerini geliştirmelerini zorunlu kılar. İş sırasında iletişim kurma gereği duyan insanlar, ilk zamanlar emir kipleri kullanarak gırtlağından bazı sesler çıkarmış ve zamanla geliştirmişlerdir. İnsanların farklı bölgelerde kapalı küçük gruplar halinde yaşaması da farklı dillerin ortaya çıkmasına sebep olur.

Yontma Taş Devri’nde Ateşin Bulunması

tarih öncesi devirlerde yaşam
Eski Taş Çağı
  • Yeni Taş Çağı (Cilalı Taş Devri)

Yeni Taş Çağı, nesnelerin sadece yontulmayıp, aynı zamanda cilalanıp parlatıldığı bir dönemdir. Eski Taş yani Yontma Taş Çağı‘ndan farklı olarak Cilalı Taş Devri denmesi de bu yüzdendir. Bu dönemin en büyük buluşları ok ve yay’dır. Dönemin en büyük yeniliği ise tarımın ve hayvancılığın yapılmaya başlanmasıdır. Bu yeni uğraşlar, göçebe yaşamdan yerleşik yaşama geçişi sağlamıştır.

Yerleşik yaşama geçiş, aynı zamanda zanaat dallarını da geliştiren bir öğe olmuştur. Yün eğirme, kıyafet örme gibi tekniklerin bulunmasıyla, eskiden derilerin dikimiyle elde edilen giysilerin yerini, yünden örülmüş giysiler aldı.

Seramik üretimi de bu çağda özel bir yer tutar. Kilden vazo ve kap, kacak yapımına bu dönemde başlanmıştır. Seramik ayrıca yiyecek ve içecek maddelerinin rahatça taşınmasına da katkıda bulunmuştur.

Cilalı Taş Devri’nde Yerleşik Yaşama Geçiş

tarih öncesi çağ nedir kısaca
Yeni Taş Çağı

Megalit Anıt Taşları Ve Madencilik

Yine bu çağın önemli yeniliklerinden biri de dev taşlar yani Megalit Anıtları‘dır. Yarım milyon yıllık Eski Taş Çağı‘na kıyasla, oldukça kısa süren Yeni Taş Çağı, insanlara yüzyıllar boyunca yaşamlarını belirleyecek olan bir tarımsal çerçeve çizmiştir.

Madenlerin işlenmesi ile bu ilerleme daha da hızlanacaktır. İlk üretilen ve kullanılan maden bakır olmuştur. Orta Doğu’da sahneye çıkış tarihi milattan önce 4000 yılı civarlarıdır. Bu maden daha sonra yerini tunç’a (bronz) bırakmıştır. M.Ö. 700 civarlarında demir ortaya çıktığında ise Taş Çağı kesinlikle sona ermiştir.

İnsanlığın İlk Anıt Eserleri Olan Megalitler

Tarih Öncesi Çağlarda Yaşam hakkında bilgi
Megalit Anıt Taşları

Sanat ve Din Alanında Gelişmeler

Sanatın ilk evreleri de yine Taş Dönemi‘nin sonlarında belirmiştir. İnsanlar ilk zamanlar yakın çevredeki sahneleri resmetmekten öteye gidememiştir. Bu dönemin kalıntıları, en çok mağara duvarlarında görülür.

Din konusunda ise ilk oluşan dini öğe totemler oldu. Buna dayalı olarak ilk inanç biçimi de, totemcilik denilen yabani hayvanlara ve çevredeki nesnelere olağanüstü nitelikler yakıştırma oldu.

Tarih Öncesi Zamanlarda Kölelik

tarih öncesi çağlar kısaca
Tarih Öncesi Çağlarda Kölelik

 Kölelik Kavramının Ortaya Çıkışı

Kölecilik yine bu dönemdeki tarımsal üretimin artmasıyla ortaya çıkmış bir toplumsal olaydır. Köleciliğin ortaya çıkmasıyla elde edilen artı ürün, özel mülkiyete dönüşmüş ve bu özel mülkiyetin savunucusu olarak da devlet kuruluşu ortaya çıkmıştır. Devlet yapılanmasının gelişmesi, tek bir çatı altında toplanan uygarlıkların (Bronz Çağı Uygarlıkları) ortaya çıkmasına temel oluşturmuştur.

  • Bronz Çağı (Tunç Devri)

Tarih öncesi uygarlıkların büyük çoğunluğu Anadolu ve çevresinde hayat bulmuştur. Mezopotamya‘da ortaya çıkan Sümer, Babil gibi devletler; yazıyı, ilk kanunları, tarım ve sulama tekniklerini miras bıraktılar. Elbette Antik Mısır‘ın de katkısı göz ardı edilemez.

 Mezopotampa, Mısır ve Anadolu Uygarlıkları

antik ve eski uygarlıklar haritası
Mezopotamya Medeniyetleri Haritası

Sümer ve Babil Devletlerinin İnsanlığa Katkıları

Uygarlığın başladığı yer, yazıyı icat eden Sümer Uygarlığı‘nın bulunduğu Mezopotamya bölgesidir. Bu bölge üzerinde sırasıyla Sümer, Akkad, Ur hanedanı ve Babil Devleti’ni görüyoruz. Babil Devleti, özellikle hukuk alanında gelecek kuşakları muhteşem bir miras bırakmıştır.

Önce Antik Yunan Uygarlığı ve sonra da Roma İmparatorluğu‘na ilham verecek olan Hammurabi Kanunları, ilk olarak Babil Devleti’nde ortaya çıktı. Bu kanunlar, Doğu Roma İmparatorluğu döneminde İmparator Jüstinyen tarafından “Codex Justinianus” adıyla derlendi ve günümüzdeki Avrupa Hukuku‘nun temelini oluşturdu.

Antik Mısır’ın İnsanlığa Katkıları

Antik Mısır Uygarlığı erken dönemlerde insanlığın gelişiminde çok da büyük bir rol oynamayan Afrika Kıtası’nda doğdu. Mısır Uygarlığı, varlığını çöl ve deniz arasında sıkışmış bir bölge olan Nil Vadisi civarında sürdürdü. İşgallere doğal bir koruma sağlayan bu coğrafya, Antik Mısır’ın yağmacı kavimlerden korunmasını ve kendini geliştirmesini sağladı.

Müthiş bir tarihe sahip olan Mısır Medeniyeti, varlığını M.Ö. 4000 yıllarından, Pers İmparatorluğu tarafından ele geçirildiği M.Ö. 525 yılına kadar sürdürmüştür. Tarih öncesi uygarlıklar arasında en başta gelen Antik Mısır, bölgeye hayat veren Nil Nehri‘nin taştığı mevsimlere göre bir sulama sistemi icat etmiştir.

Nil Deltası’ndaki tarımsal faaliyetler üzerine yapılan hesaplar sayesinde; astronomi, matematik ve geometri gibi bilimlere büyük katkılarda bulunmuştur.

Kendine Has Kültürüyle Antik Mısır Uygarlığı

Tarih Öncesi Çağlarda Yaşam ve Medeniyetler
Mısır Medeniyeti

Tarih Öncesi Devirlerde Yaşam Nasıldı?

Tarih öncesi uygarlıkların yaşamını gözlemlemek için, Türkiye’deki bazı müzeler biçilmiş kaftandır. Tarih Öncesi dönemlerde yaşamış olan birçok medeniyetin izlerini Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi‘nde görebilirsiniz.


Tarih Öncesi Çağlar ve Özellikleri Hakkında Kaynak Eser:

Prof. Dr. Server Tanilli‘nin Uygarlık Tarihi isimli kitabı.


Tarih Öncesi Çağlarda Yaşam by Serhat Engül

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *